Türk Dünyasının Təhlükəsizlik və Həmrəylik Vektoru

Türk Dünyasının Təhlükəsizlik və Həmrəylik Vektoru
Tarix: 22-09-2026 | Saat: 18:18
Bölmə:Siyasət | çapa göndər

Qlobal və regional miqyasda geosiyasi transformasiyaların sürətləndiyi müasir dövrdə Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) beynəlxalq münasibətlər sistemindəki çəkisi və rolu getdikcə artır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin TDT-yə üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxsləri ilə görüşündəki çıxışı bu inteqrasiyanın fəlsəfəsini, hədəflərini və strateji prioritetlərini aydın şəkildə ortaya qoydu. Dövlət başçısının səsləndirdiyi fikirlər yalnız klassik təhlükəsizlik məsələləri ilə məhdudlaşmır, həmçinin iqtisadi arxitektura, demoqrafik üstünlüklər və siyasi həmrəylik kimi qlobal əhəmiyyətli mövzuları da özündə birləşdirir.

Çıxışın ən mühüm istiqamətlərindən biri qlobal enerji təhlükəsizliyi və Azərbaycanın bu sahədəki mərkəzi roludur. Prezident İlham Əliyev xüsusi olaraq vurğuladı ki, Azərbaycan həm dünya iqtisadiyyatını enerji resursları ilə təchiz edən ölkədir, həm də Mərkəzi Asiya ölkələrindən Xəzər dənizi vasitəsilə enerji resurslarının beynəlxalq bazarlara tranzitini uğurla həyata keçirir. Bu faktor Türk dövlətlərinin iqtisadi müstəqilliyini gücləndirməklə yanaşı, onları Avropa və Asiya arasında əvəzolunmaz enerji və nəqliyyat qovşağına çevirir. TDT dövlətlərinin bu potensialı ortaq istifadə etməsi, təchizat zəncirlərinin şaxələndirilməsi qlobal bazarlarda təşkilatın iqtisadi immunitetini artırır.

Təbii resurslarla yanaşı, Türk dünyasının ən böyük sərvəti onun insan kapitalıdır. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, ölkələrimizin əhalisinin gənc olması və demoqrafik vəziyyətin müsbət dinamika nümayiş etdirməsi böyük üstünlükdür. Yaşlanan qlobal əhali fonunda Türk dövlətlərinin gənc, enerjili və innovasiyaya meylli insan resurslarına malik olması uzunmüddətli iqtisadi inkişaf üçün möhkəm zəmin yaradır. Bu demoqrafik dividendlər xüsusilə texnoloji tərəqqi, hərbi-sənaye kompleksinin inkişafı və gələcəyin rəqəmsal iqtisadiyyatının qurulması istiqamətində əsas hərəkətverici qüvvədir.

Bununla belə, ortaq gücümüzü dərk etməklə bərabər, reallığa praqmatik baxmaq da mütləqdir. Prezident İlham Əliyevin çıxışında səsləndirdiyi "zəif yerlərimizin harada olduğunu müəyyənləşdirmək faydalı olacaq" fikri təşkilat daxilindəki strateji analizin və obyektiv özünüqiymətləndirmənin vacibliyini göstərir. Müasir təhdidlər (kibertəhlükəsizlik, informasiya müharibələri, hibrid təhdidlər) qarşısında ortaq müdafiə mexanizmlərinin yaradılması üçün ilk növbədə boşluqlar təsbit edilməlidir. Təhlükəsizlik orqanlarının birgə fəaliyyəti və kəşfiyyat mübadiləsi məhz bu zəif həlqələrin möhkəmləndirilməsinə və mümkün risklərin yaranmadan neytrallaşdırılmasına yönəlməlidir.

TDT çərçivəsindəki çoxtərəfli əlaqələr eyni zamanda güclü və sarsılmaz ikitərəfli tərəfdaşlıqlara əsaslanır. Çıxışda Özbəkistanla imzalanmış "Əbədi dostluq haqqında" müqavilənin xüsusi qeyd edilməsi, dövlətlərimiz arasındakı qardaşlıq bağlarının ən yüksək hüquqi-siyasi səviyyəyə çatdığını nümayiş etdirir. Bu cür sənədlər quru rəsmiyyətdən uzaq olub, xalqların ortaq tarixi köklərinə əsaslanan etimadın, həmrəyliyin və bir-birinin maraqlarını tərəddüdsüz müdafiə etmək iradəsinin göstəricisidir.

Yekun olaraq qeyd etmək lazımdır ki, Prezident İlham Əliyevin bu çıxışı Türk Dövlətləri Təşkilatının gələcək inkişafının konseptual əsaslarını və yol xəritəsini ehtiva edir. Enerji tranziti sahəsində mərkəzə çevrilmək, müsbət demoqrafiyadan səmərəli istifadə etmək, təhlükəsizlik sahəsində mövcud boşluqları birgə səylərlə aradan qaldırmaq və əbədi qardaşlıq əlaqələrini dərinləşdirmək Türk dünyasının XXI əsrdə qlobal miqyasda həm güc, həm də sülh mərkəzlərindən biri olmasını təmin edəcəkdir.

Tutu Kamal qızı
YAP Zəngilan rayon təşkilatının sədr müavini

Ad və soyad:*
E-Mail:
Şərhiniz:
Kodu yazın: *