Azərbaycanın dövlətçilik modeli milli-mənəvi dəyərlər və dünyəvilik prinsiplərinə əsaslanır
Tarix: 14-10-2026 | Saat: 17:09
Bölmə:Siyasət | çapa göndər
Təhsil müəssisələrində tətbiq olunan qaydalar yalnız gündəlik tədris prosesinin nizamlanmasına xidmət etmir, eyni zamanda şagirdlərdə məsuliyyət, qarşılıqlı hörmət və kollektivə mənsubiyyət hissinin yaranmasında mühüm rol oynayır. Dövlət ümumi təhsil müəssisələrində təhsilalanların və təhsilverənlərin geyimi ilə bağlı müəyyən edilmiş tələblərə də bu baxımdan yanaşmaq lazımdır. Burada əsas məqsəd fərdi xüsusiyyətləri məhdudlaşdırmaq deyil, məktəbin təyinatına uyğun, nizam-intizamın qorunduğu və sağlam münasibətlərin formalaşdığı təhsil mühiti yaratmaqdır.
Cənab Prezident İlham Əliyevin Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayında ideoloji təhlükəsizliklə bağlı səsləndirdiyi fikirlər bu məsələnin daha geniş mahiyyətini ortaya qoyur. Dövlət başçısı ideoloji təhlükəsizliyin fiziki təhlükəsizlik qədər vacib olduğunu vurğulayaraq təhsilin bu istiqamətdə əsas müdafiə vasitələrindən biri olduğunu qeyd edib. Yüksək bilik və savada malik insanlar yalan məlumatları, əsassız şayiələri və zərərli təbliğat nümunələrini daha asan müəyyənləşdirə bilirlər. Bu baxımdan məktəbin funksiyası yalnız şagirdlərə müxtəlif fənlər üzrə biliklər aşılamaqla bitmir. Təhsil müəssisələri eyni zamanda müstəqil düşünməyi bacaran, məsuliyyətli davranan və milli-mənəvi dəyərlərinə bağlı vətəndaşların yetişməsinə töhfə verməlidir.
Məktəblilərin geyimi ilə bağlı vahid qaydaların müəyyənləşdirilməsi təhsil mühitində nizamın və bərabərliyin təmin olunması baxımından əhəmiyyətlidir. Bu yanaşma şagirdlər arasındakı sosial və iqtisadi fərqlərin geyim üzərindən nümayiş etdirilməsinin qarşısını almağa, eləcə də ayrı-seçkilik ehtimalını azaltmağa kömək edir. Belə şəraitdə hər bir şagird özünü məktəb kollektivinin bərabərhüquqlu üzvü kimi hiss edə bilir. Diqqətin geyimin qiymətinə, markasına və dəbə uyğunluğuna deyil, dərslərə, biliklərin mənimsənilməsinə və şəxsi inkişafın təmin olunmasına yönəlməsi üçün əlverişli mühit yaranır.
Vahid məktəbli forması şagirdlərdə məktəbə mənsubluq və kollektiv kimliyi hissinin güclənməsinə də şərait yaradır. Gündəlik qaydalara riayət edən uşaqlar ümumi mühitdə qəbul olunmuş tələblərə əməl etməyi, nizam-intizamı qorumağı və ətrafdakılara hörmət göstərməyi öyrənirlər. Bununla belə, geyim qaydaları məktəb mədəniyyətinin yalnız bir hissəsidir. Onların səmərəli tətbiqi təhsil müəssisəsində qarşılıqlı anlaşmanın, ədalətli münasibətlərin və sağlam mənəvi mühitin formalaşdırılması ilə tamamlanmalıdır.
Təhsilverənlər üçün nəzərdə tutulan geyim tələbləri də eyni prinsiplərə əsaslanır. Dövlət ümumi təhsil müəssisələrində müəllimlərin geyiminə dair vahid yanaşmanın tətbiqi işgüzar görünüşün və peşəkar davranış mədəniyyətinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Müəllim şagirdlər üçün yalnız bilik verən şəxs deyil, həm də öz davranışı, münasibəti və məsuliyyəti ilə nümunə göstərən bir şəxsiyyətdir. Səliqəli və işgüzar geyim müəllimin peşəsinə, fəaliyyət göstərdiyi təhsil müəssisəsinə və tədris prosesinə münasibətini ifadə edir. Bu yanaşma dərslərin daha ciddi, məqsədyönlü və məsuliyyətli mühitdə təşkilinə də müsbət təsir göstərə bilər.
Şagirdlərdən müəyyən edilmiş geyim qaydalarına əməl etmək tələb olunduğu kimi, müəllimlərin də müvafiq tələbləri yerinə yetirməsi məktəbdə vahid və ardıcıl yanaşmanın formalaşmasına kömək edir. Beləliklə, geyim məsələsi yalnız şagirdlərin üzərinə düşən öhdəlik kimi deyil, bütün təhsil kollektivinin bölüşdüyü ümumi məsuliyyət kimi qiymətləndirilir. Bunun üçün müəyyən edilən qaydalar hər kəsə aydın şəkildə izah edilməli, ayrı-seçkilik olmadan eyni qaydada tətbiq olunmalı və şagirdlərin, eləcə də müəllimlərin ləyaqətinə hörmət prinsipi qorunmalıdır.
Milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və inkişaf etdirilməsi Azərbaycanda dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biridir. Ölkədə dini irsə, ibadət məkanlarına və dini-mədəni ənənələrə göstərilən diqqət də bu siyasətin tərkib hissəsi hesab olunur. Hazırda Azərbaycanda 2389 məscid mövcuddur və həmin ibadət məkanlarında eyni vaxtda təxminən 600 min insanın ibadət etməsi mümkündür. 2020–2025-ci illər ərzində dövlətin dəstəyi və Heydər Əliyev Fondunun iştirakı ilə ölkənin müxtəlif bölgələrində məscidlərin təmiri, bərpası və yenidən qurulması istiqamətində işlər həyata keçirilib, bir sıra ibadət məkanları yenidən insanların istifadəsinə verilib. Bu tədbirlər tarixi-dini irsin qorunmasına və dini-mədəni həyatın davamlılığının təmin edilməsinə yönəlib.
Dövlətin dini sahəyə diqqəti din xadimlərinə göstərilən dəstəkdə də öz əksini tapır. İbadət yerlərinə təyin edilmiş din xadimlərinin ümumi sayı 1479 nəfərdir. Mənəvi Dəyərlərin Təbliği Fondunun müəyyən etdiyi meyarlar əsasında maddi yardım alan din xadimlərinin sayı 2020-ci ildə 984 nəfər olduğu halda, hazırda bu göstərici 1204 nəfərə yüksəlib. Bundan başqa, 2025-ci ildə Vətən müharibəsində qazanılmış tarixi Zəfərin beşinci ildönümü münasibətilə 1197 din xadiminə birdəfəlik maddi yardım göstərilib. Bu addımlar dini sahədə fəaliyyət göstərən şəxslərə dəstəyin və ölkənin mənəvi irsinə diqqətin nümunəsi kimi təqdim olunur.
Təhsil müəssisələrində tətbiq edilən geyim qaydalarını dini sahəyə göstərilən dövlət qayğısı ilə eyniləşdirmək düzgün yanaşma olmaz. Bu məsələlər fərqli istiqamətləri əhatə etsə də, məktəb mühitində bərabərlik, intizam, qarşılıqlı hörmət və peşəkarlıq prinsiplərinin qorunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Belə bir mühitdə təhsil alan gənclər informasiya mənbələrinə tənqidi yanaşmaq, müxtəlif təsirləri düzgün qiymətləndirmək, milli kimliyini dərk etmək və vətəndaşlıq məsuliyyətini anlamaq baxımından mühüm bacarıqlar qazana bilərlər. Məktəbdə formalaşan bu xüsusiyyətlər yalnız ayrı-ayrı şəxslərin inkişafına deyil, bütövlükdə cəmiyyətin mənəvi dayanıqlığının və sağlam sosial münasibətlərin möhkəmlənməsinə də töhfə verir.
İlqar Kərimov
YAP Tovuz Rayon Təşkilatının sədr müavini
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 14-10-2026 | Saat: 17:09
Bölmə:Siyasət | çapa göndər
Təhsil müəssisələrində tətbiq olunan qaydalar yalnız gündəlik tədris prosesinin nizamlanmasına xidmət etmir, eyni zamanda şagirdlərdə məsuliyyət, qarşılıqlı hörmət və kollektivə mənsubiyyət hissinin yaranmasında mühüm rol oynayır. Dövlət ümumi təhsil müəssisələrində təhsilalanların və təhsilverənlərin geyimi ilə bağlı müəyyən edilmiş tələblərə də bu baxımdan yanaşmaq lazımdır. Burada əsas məqsəd fərdi xüsusiyyətləri məhdudlaşdırmaq deyil, məktəbin təyinatına uyğun, nizam-intizamın qorunduğu və sağlam münasibətlərin formalaşdığı təhsil mühiti yaratmaqdır.
Cənab Prezident İlham Əliyevin Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayında ideoloji təhlükəsizliklə bağlı səsləndirdiyi fikirlər bu məsələnin daha geniş mahiyyətini ortaya qoyur. Dövlət başçısı ideoloji təhlükəsizliyin fiziki təhlükəsizlik qədər vacib olduğunu vurğulayaraq təhsilin bu istiqamətdə əsas müdafiə vasitələrindən biri olduğunu qeyd edib. Yüksək bilik və savada malik insanlar yalan məlumatları, əsassız şayiələri və zərərli təbliğat nümunələrini daha asan müəyyənləşdirə bilirlər. Bu baxımdan məktəbin funksiyası yalnız şagirdlərə müxtəlif fənlər üzrə biliklər aşılamaqla bitmir. Təhsil müəssisələri eyni zamanda müstəqil düşünməyi bacaran, məsuliyyətli davranan və milli-mənəvi dəyərlərinə bağlı vətəndaşların yetişməsinə töhfə verməlidir.
Məktəblilərin geyimi ilə bağlı vahid qaydaların müəyyənləşdirilməsi təhsil mühitində nizamın və bərabərliyin təmin olunması baxımından əhəmiyyətlidir. Bu yanaşma şagirdlər arasındakı sosial və iqtisadi fərqlərin geyim üzərindən nümayiş etdirilməsinin qarşısını almağa, eləcə də ayrı-seçkilik ehtimalını azaltmağa kömək edir. Belə şəraitdə hər bir şagird özünü məktəb kollektivinin bərabərhüquqlu üzvü kimi hiss edə bilir. Diqqətin geyimin qiymətinə, markasına və dəbə uyğunluğuna deyil, dərslərə, biliklərin mənimsənilməsinə və şəxsi inkişafın təmin olunmasına yönəlməsi üçün əlverişli mühit yaranır.
Vahid məktəbli forması şagirdlərdə məktəbə mənsubluq və kollektiv kimliyi hissinin güclənməsinə də şərait yaradır. Gündəlik qaydalara riayət edən uşaqlar ümumi mühitdə qəbul olunmuş tələblərə əməl etməyi, nizam-intizamı qorumağı və ətrafdakılara hörmət göstərməyi öyrənirlər. Bununla belə, geyim qaydaları məktəb mədəniyyətinin yalnız bir hissəsidir. Onların səmərəli tətbiqi təhsil müəssisəsində qarşılıqlı anlaşmanın, ədalətli münasibətlərin və sağlam mənəvi mühitin formalaşdırılması ilə tamamlanmalıdır.
Təhsilverənlər üçün nəzərdə tutulan geyim tələbləri də eyni prinsiplərə əsaslanır. Dövlət ümumi təhsil müəssisələrində müəllimlərin geyiminə dair vahid yanaşmanın tətbiqi işgüzar görünüşün və peşəkar davranış mədəniyyətinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Müəllim şagirdlər üçün yalnız bilik verən şəxs deyil, həm də öz davranışı, münasibəti və məsuliyyəti ilə nümunə göstərən bir şəxsiyyətdir. Səliqəli və işgüzar geyim müəllimin peşəsinə, fəaliyyət göstərdiyi təhsil müəssisəsinə və tədris prosesinə münasibətini ifadə edir. Bu yanaşma dərslərin daha ciddi, məqsədyönlü və məsuliyyətli mühitdə təşkilinə də müsbət təsir göstərə bilər.
Şagirdlərdən müəyyən edilmiş geyim qaydalarına əməl etmək tələb olunduğu kimi, müəllimlərin də müvafiq tələbləri yerinə yetirməsi məktəbdə vahid və ardıcıl yanaşmanın formalaşmasına kömək edir. Beləliklə, geyim məsələsi yalnız şagirdlərin üzərinə düşən öhdəlik kimi deyil, bütün təhsil kollektivinin bölüşdüyü ümumi məsuliyyət kimi qiymətləndirilir. Bunun üçün müəyyən edilən qaydalar hər kəsə aydın şəkildə izah edilməli, ayrı-seçkilik olmadan eyni qaydada tətbiq olunmalı və şagirdlərin, eləcə də müəllimlərin ləyaqətinə hörmət prinsipi qorunmalıdır.
Milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və inkişaf etdirilməsi Azərbaycanda dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biridir. Ölkədə dini irsə, ibadət məkanlarına və dini-mədəni ənənələrə göstərilən diqqət də bu siyasətin tərkib hissəsi hesab olunur. Hazırda Azərbaycanda 2389 məscid mövcuddur və həmin ibadət məkanlarında eyni vaxtda təxminən 600 min insanın ibadət etməsi mümkündür. 2020–2025-ci illər ərzində dövlətin dəstəyi və Heydər Əliyev Fondunun iştirakı ilə ölkənin müxtəlif bölgələrində məscidlərin təmiri, bərpası və yenidən qurulması istiqamətində işlər həyata keçirilib, bir sıra ibadət məkanları yenidən insanların istifadəsinə verilib. Bu tədbirlər tarixi-dini irsin qorunmasına və dini-mədəni həyatın davamlılığının təmin edilməsinə yönəlib.
Dövlətin dini sahəyə diqqəti din xadimlərinə göstərilən dəstəkdə də öz əksini tapır. İbadət yerlərinə təyin edilmiş din xadimlərinin ümumi sayı 1479 nəfərdir. Mənəvi Dəyərlərin Təbliği Fondunun müəyyən etdiyi meyarlar əsasında maddi yardım alan din xadimlərinin sayı 2020-ci ildə 984 nəfər olduğu halda, hazırda bu göstərici 1204 nəfərə yüksəlib. Bundan başqa, 2025-ci ildə Vətən müharibəsində qazanılmış tarixi Zəfərin beşinci ildönümü münasibətilə 1197 din xadiminə birdəfəlik maddi yardım göstərilib. Bu addımlar dini sahədə fəaliyyət göstərən şəxslərə dəstəyin və ölkənin mənəvi irsinə diqqətin nümunəsi kimi təqdim olunur.
Təhsil müəssisələrində tətbiq edilən geyim qaydalarını dini sahəyə göstərilən dövlət qayğısı ilə eyniləşdirmək düzgün yanaşma olmaz. Bu məsələlər fərqli istiqamətləri əhatə etsə də, məktəb mühitində bərabərlik, intizam, qarşılıqlı hörmət və peşəkarlıq prinsiplərinin qorunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Belə bir mühitdə təhsil alan gənclər informasiya mənbələrinə tənqidi yanaşmaq, müxtəlif təsirləri düzgün qiymətləndirmək, milli kimliyini dərk etmək və vətəndaşlıq məsuliyyətini anlamaq baxımından mühüm bacarıqlar qazana bilərlər. Məktəbdə formalaşan bu xüsusiyyətlər yalnız ayrı-ayrı şəxslərin inkişafına deyil, bütövlükdə cəmiyyətin mənəvi dayanıqlığının və sağlam sosial münasibətlərin möhkəmlənməsinə də töhfə verir.
İlqar Kərimov
YAP Tovuz Rayon Təşkilatının sədr müavini
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
