Adəm İsmayıl Bakuvi:"İctimai etimad və sağlam düşüncə milli həmrəyliyin əsas dayaqlarıdır"
Tarix: 27-10-2026 | Saat: 18:14
Bölmə:Manşet / Siyasət | çapa göndər
Bakıda təşkil olunan VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu bir daha təsdiqləyir ki, Azərbaycan beynəlxalq ictimaiyyət qarşısında yalnız müxtəlif xalqların, dinlərin və mədəniyyətlərin qovuşduğu ölkə kimi deyil, həm də ədalət, dövlət suverenliyi və qarşılıqlı hörmət prinsiplərini müdafiə edən mühüm siyasi platforma kimi çıxış edir.İlham Əliyevin forumun açılış mərasimində səsləndirdiyi fikirlər də bu baxımdan xüsusi diqqətə layiqdir. Dövlət başçısının çıxışı mədəniyyətlər arasında anlaşmanın vacibliyini Azərbaycanın tarixi təcrübəsi, Cənubi Qafqazda sülhün təmin olunması istiqamətində atılan addımlar və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə münasibəti ilə əlaqələndirir.
Bu fikirləri aia.az-a verdiyi açıqlamasında Vəhdət Partiyasının sədri, ictimai-siyasi xadim Adəm İsmayıl Bakuvi bildirib.
Partiya sədri qeyd edib ki, müasir dünyada müharibələrin, siyasi gərginliyin və dövlətlər arasında etimadsızlığın artdığı bir şəraitdə Bakıda belə genişmiqyaslı tədbirin keçirilməsi xüsusi məna daşıyır. Forumun “Ortaq gələcək naminə dialoq” ideyası bəşəriyyətin qarşısında duran əsas suallardan birinə diqqət çəkir: fərqli tarixə, inanca və dünyagörüşünə malik xalqlar arasında dinc və qarşılıqlı anlaşmaya əsaslanan münasibətlər necə qurulmalıdır? Bu sualın cavabını yalnız tədbirlərdə səslənən ümumi çağırışlarla məhdudlaşdırmaq mümkün deyil. Həqiqi dialoq qarşı tərəfin mövqeyinə diqqətlə yanaşmağı, onun yaşadığı çətinlikləri anlamağı və ədalətli tələblərini nəzərə almağı tələb edir.
Forumda 100-dən artıq ölkədən yüzlərlə xarici nümayəndənin iştirakı və qeydiyyatdan keçən iştirakçıların sayının 2000 nəfəri keçməsi tədbirin beynəlxalq əhəmiyyətini nümayiş etdirir. Bununla belə, forumun əsl dəyəri yalnız iştirakçıların sayında və təmsil olunan ölkələrin genişliyində deyil. Əsas məsələ Azərbaycanın müxtəlif fikir və yanaşmaların sərbəst müzakirəsi üçün beynəlxalq səviyyəli platforma yaratmasıdır. Belə tədbirlərin səmərəliliyi burada səsləndirilən mövqelərin qlobal problemlərin həllinə, dövlətlər arasında münasibətlərin yaxşılaşmasına və beynəlxalq əməkdaşlığın güclənməsinə hansı töhfəni verməsi ilə müəyyən olunur.
Ölkə Prezidenti İlham Əliyev çıxışında ölkəmizin tarixən Şərq ilə Qərb arasında əlaqələndirici mövqeyə malik olduğunu xüsusi vurğuladı. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi, zəngin tarixi keçmişi və müxtəlif sivilizasiyaların kəsişməsində yerləşməsi bu missiyanın formalaşmasında mühüm rol oynayıb. Ölkəmizdə müxtəlif etnik mənsubiyyətə və dini inanca malik insanların birgə yaşaması, onların hüquq və azadlıqlarının Konstitusiya ilə təmin olunması dövlətin multikulturalizm siyasətinin əsas xüsusiyyətlərindəndir. Azərbaycanın bu sahədə qazandığı təcrübənin beynəlxalq miqyasda tanıdılması əhəmiyyətlidir. Lakin bu təcrübənin daşıdığı əsas mesaj daha geniş məzmun kəsb edir: cəmiyyətlərdəki fərqlər qarşıdurma və ayrı-seçkilik mənbəyinə deyil, qarşılıqlı anlaşma və mənəvi zənginləşmə vasitəsinə çevrilə bilər. Mədəniyyətlərarası anlaşmanın vacibliyini ifadə etmək nisbətən asandır. Əsl çətinlik isə bu prinsiplərə siyasi ziddiyyətlərin, tarixi münaqişələrin və maraqların toqquşmasının baş verdiyi şəraitdə sadiq qalmaqdır. Əgər dialoq yalnız xoş niyyətlərin ifadə olunması və ümumi çağırışlarla məhdudlaşarsa, cəmiyyətlər arasında uzun müddət ərzində formalaşmış etimadsızlığı aradan qaldırmaq çətin olacaq. Həqiqi qarşılıqlı anlaşma üçün mürəkkəb və həssas məsələlərdən yayınmamaq, zərər çəkmiş insanların mövqeyini dinləmək, beynəlxalq hüququn tələblərini siyasi maraqlardan üstün tutmaq lazımdır.
Azərbaycanın Ermənistanla uzun illər davam etmiş münaqişə nəticəsində üzləşdiyi problemlər bu həqiqəti aydın şəkildə ortaya qoyur. Onilliklər ərzində davam edən işğal, doğma torpaqlarından məcburi köçkün düşmüş yüz minlərlə insanın yaşadığı çətinliklər və regionda meydana çıxan ağır humanitar nəticələr sadəcə siyasi münasibətlərin bir hissəsi deyil. Bu hadisələr minlərlə ailənin taleyində, insanların şəxsi xatirələrində və bütövlükdə Azərbaycan xalqının tarixi yaddaşında dərin iz buraxıb. Buna görə də mədəniyyətlərarası dialoqdan danışarkən yalnız gələcəyə yönəlmiş çağırışlarla kifayətlənmək olmaz. Baş vermiş hadisələrin hüquqi qiyməti və onların yaratdığı mənəvi nəticələr də diqqətdə saxlanılmalıdır.
Azərbaycan uzun illər ərzində beynəlxalq təşkilatların qəbul etdiyi qərarların həyata keçirilməsini tələb edib. Rəsmi Bakının beynəlxalq münasibətlərdə ikili standartların mövcudluğuna dair mövqeyi də məhz bu məsələdən qaynaqlanır. Dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyü ayrı-ayrı ölkələrin siyasi maraqlarına uyğun şəkildə fərqli qiymətləndirilməməlidir. Əgər beynəlxalq hüququn prinsipləri bir vəziyyətdə qətiyyətlə müdafiə olunur, digər oxşar vəziyyətdə isə nəzərə alınmırsa, bu, beynəlxalq sistemə olan inamı zəiflədir. Hüquqi normaların hamıya eyni qaydada tətbiq edilməməsi onların ədalətin təmin olunması vasitəsi kimi nüfuzuna da mənfi təsir göstərir.
Müsahibimiz daha sonra bildirib ki, Dövlət başçısının çıxışında Ermənistanla münasibətlərin gələcəyi və regionda davamlı sülhün yaradılması məsələləri də mühüm yer tutdu. Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etməsindən sonra sülh gündəliyinin ön plana çıxarılması Cənubi Qafqazın gələcək inkişafı baxımından əhəmiyyətli mərhələdir. Cənab Prezident İlham Əliyevin qisas məqsədinin olmadığını bildirməsi də münaqişədən sonrakı dövrdə münasibətlərin hansı siyasi yanaşma əsasında formalaşdırılmalı olduğuna dair mühüm mesajdır. Bu mövqe regionda yeni qarşıdurmaların qarşısının alınması və dinc birgəyaşayış imkanlarının genişləndirilməsi baxımından diqqətəlayiqdir.
Bununla belə, sülh anlayışını yalnız hərbi əməliyyatların dayandırılması ilə eyniləşdirmək düzgün olmaz. Uzunmüddətli sabitliyin təmin olunması üçün siyasi razılaşmaların əldə edilməsi, sərhədlərin müəyyənləşdirilməsi, nəqliyyat və kommunikasiya əlaqələrinin bərpası, eləcə də qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsi vacibdir. Bununla yanaşı, cəmiyyətlərdə düşmənçilik və qarşıdurma yaradan düşüncə tərzinin dəyişməsi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Keçmişdə baş verən hadisələrin inkar edilməsi sağlam gələcək münasibətlərinin qurulmasına mane olur. Digər tərəfdən, tarixi yaddaşın qorunması yeni düşmənçilik yaratmaq üçün deyil, gələcək nəsillərin oxşar faciələrlə üzləşməsinin qarşısını almaq məqsədinə xidmət etməlidir.
Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişi layihəsinin 2025-ci ilin avqustunda Vaşinqtonda paraflanması diplomatik münasibətlərin inkişafında mühüm addım kimi qiymətləndirilə bilər. Bununla belə, sənədin paraflanması bütün mübahisəli məsələlərin artıq həll olunduğu anlamına gəlmir. Sülhün hüquqi əsaslarının möhkəmləndirilməsi, siyasi təminatların yaradılması, tərəflərin üzərinə götürdükləri öhdəlikləri yerinə yetirməsi və əldə olunan razılaşmaların real nəticələrə çevrilməsi qarşıda duran əsas vəzifələrdir. Davamlı sülh yalnız rəsmi sənədlərdə və siyasi bəyanatlarda əks olunmaqla təmin edilmir. Onun möhkəmliyi insanların gündəlik həyatında təhlükəsizliyin, sabitliyin və qarşılıqlı etimadın bərqərar olması ilə ölçülür.
Bakıda keçirilən forumda diqqətə çatdırılan mühüm məsələlərdən biri də beynəlxalq təşkilatların qəbul etdikləri qərarların icrası ilə bağlıdır. Hər hansı qərarın qəbul edilməsi problemin həlli üçün başlanğıc olsa da, bu, yekun nəticənin əldə olunmasına zəmanət vermir. Qərarların yerinə yetirilməsini təmin edən təsirli mexanizmlər işləməli və dövlətlərin üzərlərinə götürdükləri öhdəliklərin icrasına nəzarət olunmalıdır. Əks halda, beynəlxalq təşkilatların sənədləri mövcud münaqişələrin həllinə real təsir göstərmək əvəzinə, uzun müddət siyasi müzakirələrin və diplomatik bəyanatların mövzusu olaraq qala bilər.
Bu məsələ təkcə Cənubi Qafqaz regionuna aid deyil. Dünyanın müxtəlif ərazilərində davam edən münaqişələr beynəlxalq hüququn ardıcıl və bərabər şəkildə tətbiq edilməsinin nə qədər vacib olduğunu göstərir. Dövlətlərin müstəqilliyi, ərazi bütövlüyü və xalqların təhlükəsizliyi beynəlxalq siyasi münasibətlərdəki dəyişikliklərdən asılı olmayaraq qorunmalıdır. Ədalət prinsipinin dövlətlərin iqtisadi imkanlarına, siyasi nüfuzuna və beynəlxalq sistemdə tutduğu mövqeyə görə dəyişməsi yeni qarşıdurmaların və böhranların meydana çıxması üçün zəmin yaradır. Belə yanaşma həm beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafına, həm də qlobal təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə mane olur. Məhz bu səbəbdən mədəniyyətlərarası dialoqu beynəlxalq hüquq və ədalət prinsiplərindən ayrı şəkildə nəzərdən keçirmək mümkün deyil. Xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın yaranması üçün ilk növbədə onların hüquqlarına, təhlükəsizliyinə və insan ləyaqətinə hörmət edilməlidir. Dialoq mövcud ədalətsizlikləri gizlətmək, keçmişin ağrılı hadisələrini unutdurmaq və ya baş verənlərə görə məsuliyyəti arxa plana keçirmək vasitəsinə çevrilməməlidir. Əksinə, onun əsas məqsədi problemlərin açıq şəkildə müzakirəsinə, qarşılıqlı mövqelərin anlaşılmasına və münaqişələrin həlli üçün konkret yolların müəyyənləşdirilməsinə şərait yaratmaq olmalıdır.
Azərbaycanın ev sahibliyi etdiyi VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu ölkəmizin bu istiqamətdə həyata keçirdiyi təşəbbüslərin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması ilə yanaşı, bəşəriyyəti narahat edən aktual məsələlərin müzakirəsi üçün də geniş imkanlar yaradır. Bakıdan dünyaya ünvanlanan əsas çağırış ondan ibarətdir ki, mədəniyyətlər arasında əlaqələrin gücləndirilməsi, xalqlar arasında etimadın artırılması və yeni münaqişələrin qarşısının alınması üçün dialoq əvəzolunmaz vasitədir. Ancaq bu vasitənin həqiqi nəticə verməsi üçün ədalət, beynəlxalq hüquqa hörmət və qarşılıqlı məsuliyyət prinsipləri də eyni ardıcıllıqla qorunmalıdır. Çünki bəşəriyyətin ortaq gələcəyini qurmaq yalnız müxtəlif mədəniyyətlərə və fərqli düşüncələrə hörmət göstərməklə bitmir. Bunun üçün mövcud haqsızlıqları görmək, mürəkkəb məsələləri səmimi şəkildə müzakirə etmək və onların aradan qaldırılması istiqamətində real addımlar atmaq lazımdır. Dialoqun əsl gücü səsləndirilən fikirlərin nə qədər təsirli olmasında deyil, həmin fikirlərin ədalətli qərarlara, konkret tədbirlərə və davamlı nəticələrə çevrilməsində özünü göstərir-deyə, Adəm İsmayıl Bakuvi fikirlərini tamamlayıb.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 27-10-2026 | Saat: 18:14
Bölmə:Manşet / Siyasət | çapa göndər
Bakıda təşkil olunan VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu bir daha təsdiqləyir ki, Azərbaycan beynəlxalq ictimaiyyət qarşısında yalnız müxtəlif xalqların, dinlərin və mədəniyyətlərin qovuşduğu ölkə kimi deyil, həm də ədalət, dövlət suverenliyi və qarşılıqlı hörmət prinsiplərini müdafiə edən mühüm siyasi platforma kimi çıxış edir.İlham Əliyevin forumun açılış mərasimində səsləndirdiyi fikirlər də bu baxımdan xüsusi diqqətə layiqdir. Dövlət başçısının çıxışı mədəniyyətlər arasında anlaşmanın vacibliyini Azərbaycanın tarixi təcrübəsi, Cənubi Qafqazda sülhün təmin olunması istiqamətində atılan addımlar və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə münasibəti ilə əlaqələndirir.
Bu fikirləri aia.az-a verdiyi açıqlamasında Vəhdət Partiyasının sədri, ictimai-siyasi xadim Adəm İsmayıl Bakuvi bildirib.
Partiya sədri qeyd edib ki, müasir dünyada müharibələrin, siyasi gərginliyin və dövlətlər arasında etimadsızlığın artdığı bir şəraitdə Bakıda belə genişmiqyaslı tədbirin keçirilməsi xüsusi məna daşıyır. Forumun “Ortaq gələcək naminə dialoq” ideyası bəşəriyyətin qarşısında duran əsas suallardan birinə diqqət çəkir: fərqli tarixə, inanca və dünyagörüşünə malik xalqlar arasında dinc və qarşılıqlı anlaşmaya əsaslanan münasibətlər necə qurulmalıdır? Bu sualın cavabını yalnız tədbirlərdə səslənən ümumi çağırışlarla məhdudlaşdırmaq mümkün deyil. Həqiqi dialoq qarşı tərəfin mövqeyinə diqqətlə yanaşmağı, onun yaşadığı çətinlikləri anlamağı və ədalətli tələblərini nəzərə almağı tələb edir.
Forumda 100-dən artıq ölkədən yüzlərlə xarici nümayəndənin iştirakı və qeydiyyatdan keçən iştirakçıların sayının 2000 nəfəri keçməsi tədbirin beynəlxalq əhəmiyyətini nümayiş etdirir. Bununla belə, forumun əsl dəyəri yalnız iştirakçıların sayında və təmsil olunan ölkələrin genişliyində deyil. Əsas məsələ Azərbaycanın müxtəlif fikir və yanaşmaların sərbəst müzakirəsi üçün beynəlxalq səviyyəli platforma yaratmasıdır. Belə tədbirlərin səmərəliliyi burada səsləndirilən mövqelərin qlobal problemlərin həllinə, dövlətlər arasında münasibətlərin yaxşılaşmasına və beynəlxalq əməkdaşlığın güclənməsinə hansı töhfəni verməsi ilə müəyyən olunur.
Ölkə Prezidenti İlham Əliyev çıxışında ölkəmizin tarixən Şərq ilə Qərb arasında əlaqələndirici mövqeyə malik olduğunu xüsusi vurğuladı. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi, zəngin tarixi keçmişi və müxtəlif sivilizasiyaların kəsişməsində yerləşməsi bu missiyanın formalaşmasında mühüm rol oynayıb. Ölkəmizdə müxtəlif etnik mənsubiyyətə və dini inanca malik insanların birgə yaşaması, onların hüquq və azadlıqlarının Konstitusiya ilə təmin olunması dövlətin multikulturalizm siyasətinin əsas xüsusiyyətlərindəndir. Azərbaycanın bu sahədə qazandığı təcrübənin beynəlxalq miqyasda tanıdılması əhəmiyyətlidir. Lakin bu təcrübənin daşıdığı əsas mesaj daha geniş məzmun kəsb edir: cəmiyyətlərdəki fərqlər qarşıdurma və ayrı-seçkilik mənbəyinə deyil, qarşılıqlı anlaşma və mənəvi zənginləşmə vasitəsinə çevrilə bilər. Mədəniyyətlərarası anlaşmanın vacibliyini ifadə etmək nisbətən asandır. Əsl çətinlik isə bu prinsiplərə siyasi ziddiyyətlərin, tarixi münaqişələrin və maraqların toqquşmasının baş verdiyi şəraitdə sadiq qalmaqdır. Əgər dialoq yalnız xoş niyyətlərin ifadə olunması və ümumi çağırışlarla məhdudlaşarsa, cəmiyyətlər arasında uzun müddət ərzində formalaşmış etimadsızlığı aradan qaldırmaq çətin olacaq. Həqiqi qarşılıqlı anlaşma üçün mürəkkəb və həssas məsələlərdən yayınmamaq, zərər çəkmiş insanların mövqeyini dinləmək, beynəlxalq hüququn tələblərini siyasi maraqlardan üstün tutmaq lazımdır.
Azərbaycanın Ermənistanla uzun illər davam etmiş münaqişə nəticəsində üzləşdiyi problemlər bu həqiqəti aydın şəkildə ortaya qoyur. Onilliklər ərzində davam edən işğal, doğma torpaqlarından məcburi köçkün düşmüş yüz minlərlə insanın yaşadığı çətinliklər və regionda meydana çıxan ağır humanitar nəticələr sadəcə siyasi münasibətlərin bir hissəsi deyil. Bu hadisələr minlərlə ailənin taleyində, insanların şəxsi xatirələrində və bütövlükdə Azərbaycan xalqının tarixi yaddaşında dərin iz buraxıb. Buna görə də mədəniyyətlərarası dialoqdan danışarkən yalnız gələcəyə yönəlmiş çağırışlarla kifayətlənmək olmaz. Baş vermiş hadisələrin hüquqi qiyməti və onların yaratdığı mənəvi nəticələr də diqqətdə saxlanılmalıdır.
Azərbaycan uzun illər ərzində beynəlxalq təşkilatların qəbul etdiyi qərarların həyata keçirilməsini tələb edib. Rəsmi Bakının beynəlxalq münasibətlərdə ikili standartların mövcudluğuna dair mövqeyi də məhz bu məsələdən qaynaqlanır. Dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyü ayrı-ayrı ölkələrin siyasi maraqlarına uyğun şəkildə fərqli qiymətləndirilməməlidir. Əgər beynəlxalq hüququn prinsipləri bir vəziyyətdə qətiyyətlə müdafiə olunur, digər oxşar vəziyyətdə isə nəzərə alınmırsa, bu, beynəlxalq sistemə olan inamı zəiflədir. Hüquqi normaların hamıya eyni qaydada tətbiq edilməməsi onların ədalətin təmin olunması vasitəsi kimi nüfuzuna da mənfi təsir göstərir.
Müsahibimiz daha sonra bildirib ki, Dövlət başçısının çıxışında Ermənistanla münasibətlərin gələcəyi və regionda davamlı sülhün yaradılması məsələləri də mühüm yer tutdu. Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etməsindən sonra sülh gündəliyinin ön plana çıxarılması Cənubi Qafqazın gələcək inkişafı baxımından əhəmiyyətli mərhələdir. Cənab Prezident İlham Əliyevin qisas məqsədinin olmadığını bildirməsi də münaqişədən sonrakı dövrdə münasibətlərin hansı siyasi yanaşma əsasında formalaşdırılmalı olduğuna dair mühüm mesajdır. Bu mövqe regionda yeni qarşıdurmaların qarşısının alınması və dinc birgəyaşayış imkanlarının genişləndirilməsi baxımından diqqətəlayiqdir.
Bununla belə, sülh anlayışını yalnız hərbi əməliyyatların dayandırılması ilə eyniləşdirmək düzgün olmaz. Uzunmüddətli sabitliyin təmin olunması üçün siyasi razılaşmaların əldə edilməsi, sərhədlərin müəyyənləşdirilməsi, nəqliyyat və kommunikasiya əlaqələrinin bərpası, eləcə də qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsi vacibdir. Bununla yanaşı, cəmiyyətlərdə düşmənçilik və qarşıdurma yaradan düşüncə tərzinin dəyişməsi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Keçmişdə baş verən hadisələrin inkar edilməsi sağlam gələcək münasibətlərinin qurulmasına mane olur. Digər tərəfdən, tarixi yaddaşın qorunması yeni düşmənçilik yaratmaq üçün deyil, gələcək nəsillərin oxşar faciələrlə üzləşməsinin qarşısını almaq məqsədinə xidmət etməlidir.
Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişi layihəsinin 2025-ci ilin avqustunda Vaşinqtonda paraflanması diplomatik münasibətlərin inkişafında mühüm addım kimi qiymətləndirilə bilər. Bununla belə, sənədin paraflanması bütün mübahisəli məsələlərin artıq həll olunduğu anlamına gəlmir. Sülhün hüquqi əsaslarının möhkəmləndirilməsi, siyasi təminatların yaradılması, tərəflərin üzərinə götürdükləri öhdəlikləri yerinə yetirməsi və əldə olunan razılaşmaların real nəticələrə çevrilməsi qarşıda duran əsas vəzifələrdir. Davamlı sülh yalnız rəsmi sənədlərdə və siyasi bəyanatlarda əks olunmaqla təmin edilmir. Onun möhkəmliyi insanların gündəlik həyatında təhlükəsizliyin, sabitliyin və qarşılıqlı etimadın bərqərar olması ilə ölçülür.
Bakıda keçirilən forumda diqqətə çatdırılan mühüm məsələlərdən biri də beynəlxalq təşkilatların qəbul etdikləri qərarların icrası ilə bağlıdır. Hər hansı qərarın qəbul edilməsi problemin həlli üçün başlanğıc olsa da, bu, yekun nəticənin əldə olunmasına zəmanət vermir. Qərarların yerinə yetirilməsini təmin edən təsirli mexanizmlər işləməli və dövlətlərin üzərlərinə götürdükləri öhdəliklərin icrasına nəzarət olunmalıdır. Əks halda, beynəlxalq təşkilatların sənədləri mövcud münaqişələrin həllinə real təsir göstərmək əvəzinə, uzun müddət siyasi müzakirələrin və diplomatik bəyanatların mövzusu olaraq qala bilər.
Bu məsələ təkcə Cənubi Qafqaz regionuna aid deyil. Dünyanın müxtəlif ərazilərində davam edən münaqişələr beynəlxalq hüququn ardıcıl və bərabər şəkildə tətbiq edilməsinin nə qədər vacib olduğunu göstərir. Dövlətlərin müstəqilliyi, ərazi bütövlüyü və xalqların təhlükəsizliyi beynəlxalq siyasi münasibətlərdəki dəyişikliklərdən asılı olmayaraq qorunmalıdır. Ədalət prinsipinin dövlətlərin iqtisadi imkanlarına, siyasi nüfuzuna və beynəlxalq sistemdə tutduğu mövqeyə görə dəyişməsi yeni qarşıdurmaların və böhranların meydana çıxması üçün zəmin yaradır. Belə yanaşma həm beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafına, həm də qlobal təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə mane olur. Məhz bu səbəbdən mədəniyyətlərarası dialoqu beynəlxalq hüquq və ədalət prinsiplərindən ayrı şəkildə nəzərdən keçirmək mümkün deyil. Xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın yaranması üçün ilk növbədə onların hüquqlarına, təhlükəsizliyinə və insan ləyaqətinə hörmət edilməlidir. Dialoq mövcud ədalətsizlikləri gizlətmək, keçmişin ağrılı hadisələrini unutdurmaq və ya baş verənlərə görə məsuliyyəti arxa plana keçirmək vasitəsinə çevrilməməlidir. Əksinə, onun əsas məqsədi problemlərin açıq şəkildə müzakirəsinə, qarşılıqlı mövqelərin anlaşılmasına və münaqişələrin həlli üçün konkret yolların müəyyənləşdirilməsinə şərait yaratmaq olmalıdır.
Azərbaycanın ev sahibliyi etdiyi VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu ölkəmizin bu istiqamətdə həyata keçirdiyi təşəbbüslərin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması ilə yanaşı, bəşəriyyəti narahat edən aktual məsələlərin müzakirəsi üçün də geniş imkanlar yaradır. Bakıdan dünyaya ünvanlanan əsas çağırış ondan ibarətdir ki, mədəniyyətlər arasında əlaqələrin gücləndirilməsi, xalqlar arasında etimadın artırılması və yeni münaqişələrin qarşısının alınması üçün dialoq əvəzolunmaz vasitədir. Ancaq bu vasitənin həqiqi nəticə verməsi üçün ədalət, beynəlxalq hüquqa hörmət və qarşılıqlı məsuliyyət prinsipləri də eyni ardıcıllıqla qorunmalıdır. Çünki bəşəriyyətin ortaq gələcəyini qurmaq yalnız müxtəlif mədəniyyətlərə və fərqli düşüncələrə hörmət göstərməklə bitmir. Bunun üçün mövcud haqsızlıqları görmək, mürəkkəb məsələləri səmimi şəkildə müzakirə etmək və onların aradan qaldırılması istiqamətində real addımlar atmaq lazımdır. Dialoqun əsl gücü səsləndirilən fikirlərin nə qədər təsirli olmasında deyil, həmin fikirlərin ədalətli qərarlara, konkret tədbirlərə və davamlı nəticələrə çevrilməsində özünü göstərir-deyə, Adəm İsmayıl Bakuvi fikirlərini tamamlayıb.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
27-10-2026
