Adəm İsmayıl Bakuvi: "Müasir dünyada texnoloji üstünlük artıq hərbi və siyasi üstünlüyün ayrılmaz hissəsinə çevrilib"
Tarix: 30-06-2026 | Saat: 18:53
Bölmə:Manşet / Ölkə | çapa göndər
XXI əsrin geosiyasi mənzərəsi sürətlə dəyişir. Əgər ötən əsrlərdə dövlətlərin qüdrəti hərbi arsenal, enerji ehtiyatları və iqtisadi imkanlarla müəyyən edilirdisə, müasir dövrdə bu meyarlara yeni və həlledici bir amil əlavə olunub – süni intellekt və rəqəmsal texnologiyalar. Dünyanın aparıcı dövlətləri artıq gələcəyin deyil, bugünün reallığı olan bu yeni rəqabət müstəvisində öz mövqelərini möhkəmləndirmək uğrunda mübarizə aparırlar.
Bu sözləri aia.az-a verdiyi açıqlamasında Vəhdət Partiyasının sədri, ictimai-siyasi xadim Adəm İsmayıl Bakuvi deyib.
Fikirlərini davam etdirən partiya sədri bildirib ki, Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın sədrliyi ilə keçirilən Rəqəmsal İnkişaf Şurasının ilk iclasında səsləndirilən fikirlər də göstərir ki, ölkəmiz bu qlobal transformasiya prosesini düzgün qiymətləndirir və yeni dövrün çağırışlarına uyğun strateji xətt müəyyənləşdirir. Xüsusilə süni intellektin milli təhlükəsizlik və dövlət idarəçiliyində artan rolu ilə bağlı vurğular Azərbaycanın gələcək inkişaf konsepsiyasının əsas istiqamətlərini ortaya qoyur. Müasir dünyada texnoloji üstünlük artıq hərbi və siyasi üstünlüyün ayrılmaz hissəsinə çevrilib. ABŞ, Çin, Avropa İttifaqı, Yaponiya və digər böyük güclər milyardlarla dollar vəsaiti süni intellekt texnologiyalarının inkişafına yönəldirlər. Bunun əsas səbəbi yalnız iqtisadi gəlirlər deyil. Süni intellekt artıq dövlətlərin təhlükəsizlik sistemlərinin, müdafiə sənayesinin, informasiya müharibələrinin və strateji qərar qəbuletmə mexanizmlərinin əsas elementlərindən biri hesab olunur. Bu baxımdan, Azərbaycanın da rəqəmsal inkişafı milli təhlükəsizlik məsələsi kimi qiymətləndirməsi son dərəcə mühüm siyasi yanaşmadır. Çünki müasir təhlükələr ənənəvi sərhədlərdən daha çox virtual məkanda formalaşır. Kiberhücumlar, informasiya manipulyasiyaları, dezinformasiya kampaniyaları və rəqəmsal casusluq artıq dövlətlərin üzləşdiyi əsas risklər sırasındadır. 44 günlük Vətən müharibəsi və ondan sonrakı dövrdə Azərbaycanın informasiya məkanında üzləşdiyi təzyiqlər göstərdi ki, milli təhlükəsizlik anlayışı yalnız hərbi güclə məhdudlaşmır. İnformasiya üstünlüyü, texnoloji imkanlar və rəqəmsal müqavimət potensialı da dövlətlərin dayanıqlığını müəyyən edən əsas amillərdən biridir. Bu baxımdan, süni intellekt və kibertəhlükəsizlik sahəsində həyata keçirilən siyasət həm də milli suverenliyin qorunmasının yeni forması kimi qəbul edilməlidir. Azərbaycanın da yeni rəqəmsal inkişaf kursu əslində texnoloji suverenliyin təmin olunmasına yönəlmiş strateji konsepsiyanın formalaşdığını göstərir. Burada əsas məqsəd yalnız xarici texnologiyaların istehlakçısı olmaq deyil, eyni zamanda, milli innovasiya potensialını gücləndirmək, yerli insan kapitalını inkişaf etdirmək və rəqəmsal iqtisadiyyatın yeni iştirakçısına çevrilməkdir. Bu istiqamətdə ölkəmiz üçün ən mühüm vəzifələrdən biri süni intellekt üzrə milli kadr potensialının formalaşdırılmasıdır. Çünki gələcəyin iqtisadiyyatında əsas rəqabət insan resursları uğrunda gedəcək. Dünyanın qabaqcıl universitetləri və elmi mərkəzləri artıq süni intellekt sahəsində yeni nəsil mütəxəssislərin hazırlanmasına xüsusi diqqət yetirirlər. Digər mühüm məsələ rəqəmsal etikadır. Süni intellektin sürətli inkişafı yeni hüquqi və mənəvi suallar doğurur. Fərdi məlumatların qorunması, qərar qəbuletmə proseslərində şəffaflığın təmin edilməsi, insan hüquqlarının müdafiəsi və alqoritmik ədalətin qorunması müasir dövlətlərin gündəliyində xüsusi yer tutur. Avropa İttifaqının qəbul etdiyi süni intellekt qanunvericiliyi və beynəlxalq təşkilatların tövsiyələri də göstərir ki, texnoloji inkişaf humanist prinsiplərlə uzlaşdırılmalıdır.
Azərbaycanın milli maraqlara əsaslanan rəqəmsal siyasəti də məhz bu prinsiplərə söykənməlidir. Xarici təcrübənin öyrənilməsi və qabaqcıl modellərin tətbiqi vacib olsa da, qəbul edilən qərarlar ölkənin sosial, mədəni və təhlükəsizlik xüsusiyyətlərinə uyğunlaşdırılmalıdır. Müasir dövrdə rəqəmsal diplomatiya anlayışı da yeni məzmun qazanır. Dövlətlər artıq yalnız siyasi və iqtisadi əməkdaşlıq deyil, eyni zamanda, texnologiya transferi, süni intellekt layihələri və kibertəhlükəsizlik sahəsində tərəfdaşlıqlar qururlar. Azərbaycanın Türk Dövlətləri Təşkilatı, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və digər beynəlxalq platformalar çərçivəsində həyata keçirdiyi əməkdaşlıq gələcəkdə vahid rəqəmsal məkanın formalaşdırılması üçün yeni imkanlar yarada bilər. Xüsusilə Orta Dəhlizin strateji əhəmiyyətinin artdığı bir dövrdə Azərbaycanın yalnız nəqliyyat-logistika mərkəzi deyil, həm də regionun rəqəmsal kommunikasiya və texnologiya qovşaqlarından birinə çevrilməsi yeni inkişaf perspektivləri açır. Bu məqsədin reallaşdırılması isə müasir infrastruktur, güclü kibertəhlükəsizlik sistemi və innovasiya yönümlü dövlət siyasəti tələb edir. Rəqəmsal İnkişaf Şurasının fəaliyyətə başlaması da məhz bu baxımdan strateji əhəmiyyət kəsb edir. Dövlət qurumlarının koordinasiyalı fəaliyyəti, vahid rəqəmsal idarəetmə modeli və milli prioritetlərə əsaslanan qərar qəbuletmə mexanizmləri Azərbaycanın texnoloji gələcəyinin əsas təminatlarından biri olacaqdır.
Bu gün dünya yeni bir texnoloji inqilab yaşayır. Bu inqilabın qalibləri isə dəyişiklikləri vaxtında dərk edən, milli maraqlarını qoruyaraq innovasiyalara açıq olan dövlətlər olacaq. Azərbaycan da cənab Prezident İlham Əliyevin müəyyən etdiyi strateji kurs və Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevanın rəhbərliyi ilə həyata keçirilən yeni rəqəmsal inkişaf siyasəti sayəsində bu qlobal transformasiyanın fəal iştirakçılarından birinə çevrilmək əzmindədir. Çünki artıq milli təhlükəsizlik yalnız sərhədlərin qorunması deyil, həm də rəqəmsal məkanın müdafiəsi, texnoloji suverenliyin təmin olunması və süni intellekt imkanlarının dövlət maraqlarına xidmət etdirilməsi deməkdir. Azərbaycanın yeni rəqəmsal doktrinası da məhz bu strateji baxış üzərində formalaşır və ölkəmizin gələcək inkişafının mühüm təminatlarından birinə çevrilir-deyə Adəm İsmayıl Bakuvi fikrini yekunlaşdırıb.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 30-06-2026 | Saat: 18:53
Bölmə:Manşet / Ölkə | çapa göndər
XXI əsrin geosiyasi mənzərəsi sürətlə dəyişir. Əgər ötən əsrlərdə dövlətlərin qüdrəti hərbi arsenal, enerji ehtiyatları və iqtisadi imkanlarla müəyyən edilirdisə, müasir dövrdə bu meyarlara yeni və həlledici bir amil əlavə olunub – süni intellekt və rəqəmsal texnologiyalar. Dünyanın aparıcı dövlətləri artıq gələcəyin deyil, bugünün reallığı olan bu yeni rəqabət müstəvisində öz mövqelərini möhkəmləndirmək uğrunda mübarizə aparırlar.
Bu sözləri aia.az-a verdiyi açıqlamasında Vəhdət Partiyasının sədri, ictimai-siyasi xadim Adəm İsmayıl Bakuvi deyib.
Fikirlərini davam etdirən partiya sədri bildirib ki, Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın sədrliyi ilə keçirilən Rəqəmsal İnkişaf Şurasının ilk iclasında səsləndirilən fikirlər də göstərir ki, ölkəmiz bu qlobal transformasiya prosesini düzgün qiymətləndirir və yeni dövrün çağırışlarına uyğun strateji xətt müəyyənləşdirir. Xüsusilə süni intellektin milli təhlükəsizlik və dövlət idarəçiliyində artan rolu ilə bağlı vurğular Azərbaycanın gələcək inkişaf konsepsiyasının əsas istiqamətlərini ortaya qoyur. Müasir dünyada texnoloji üstünlük artıq hərbi və siyasi üstünlüyün ayrılmaz hissəsinə çevrilib. ABŞ, Çin, Avropa İttifaqı, Yaponiya və digər böyük güclər milyardlarla dollar vəsaiti süni intellekt texnologiyalarının inkişafına yönəldirlər. Bunun əsas səbəbi yalnız iqtisadi gəlirlər deyil. Süni intellekt artıq dövlətlərin təhlükəsizlik sistemlərinin, müdafiə sənayesinin, informasiya müharibələrinin və strateji qərar qəbuletmə mexanizmlərinin əsas elementlərindən biri hesab olunur. Bu baxımdan, Azərbaycanın da rəqəmsal inkişafı milli təhlükəsizlik məsələsi kimi qiymətləndirməsi son dərəcə mühüm siyasi yanaşmadır. Çünki müasir təhlükələr ənənəvi sərhədlərdən daha çox virtual məkanda formalaşır. Kiberhücumlar, informasiya manipulyasiyaları, dezinformasiya kampaniyaları və rəqəmsal casusluq artıq dövlətlərin üzləşdiyi əsas risklər sırasındadır. 44 günlük Vətən müharibəsi və ondan sonrakı dövrdə Azərbaycanın informasiya məkanında üzləşdiyi təzyiqlər göstərdi ki, milli təhlükəsizlik anlayışı yalnız hərbi güclə məhdudlaşmır. İnformasiya üstünlüyü, texnoloji imkanlar və rəqəmsal müqavimət potensialı da dövlətlərin dayanıqlığını müəyyən edən əsas amillərdən biridir. Bu baxımdan, süni intellekt və kibertəhlükəsizlik sahəsində həyata keçirilən siyasət həm də milli suverenliyin qorunmasının yeni forması kimi qəbul edilməlidir. Azərbaycanın da yeni rəqəmsal inkişaf kursu əslində texnoloji suverenliyin təmin olunmasına yönəlmiş strateji konsepsiyanın formalaşdığını göstərir. Burada əsas məqsəd yalnız xarici texnologiyaların istehlakçısı olmaq deyil, eyni zamanda, milli innovasiya potensialını gücləndirmək, yerli insan kapitalını inkişaf etdirmək və rəqəmsal iqtisadiyyatın yeni iştirakçısına çevrilməkdir. Bu istiqamətdə ölkəmiz üçün ən mühüm vəzifələrdən biri süni intellekt üzrə milli kadr potensialının formalaşdırılmasıdır. Çünki gələcəyin iqtisadiyyatında əsas rəqabət insan resursları uğrunda gedəcək. Dünyanın qabaqcıl universitetləri və elmi mərkəzləri artıq süni intellekt sahəsində yeni nəsil mütəxəssislərin hazırlanmasına xüsusi diqqət yetirirlər. Digər mühüm məsələ rəqəmsal etikadır. Süni intellektin sürətli inkişafı yeni hüquqi və mənəvi suallar doğurur. Fərdi məlumatların qorunması, qərar qəbuletmə proseslərində şəffaflığın təmin edilməsi, insan hüquqlarının müdafiəsi və alqoritmik ədalətin qorunması müasir dövlətlərin gündəliyində xüsusi yer tutur. Avropa İttifaqının qəbul etdiyi süni intellekt qanunvericiliyi və beynəlxalq təşkilatların tövsiyələri də göstərir ki, texnoloji inkişaf humanist prinsiplərlə uzlaşdırılmalıdır.
Azərbaycanın milli maraqlara əsaslanan rəqəmsal siyasəti də məhz bu prinsiplərə söykənməlidir. Xarici təcrübənin öyrənilməsi və qabaqcıl modellərin tətbiqi vacib olsa da, qəbul edilən qərarlar ölkənin sosial, mədəni və təhlükəsizlik xüsusiyyətlərinə uyğunlaşdırılmalıdır. Müasir dövrdə rəqəmsal diplomatiya anlayışı da yeni məzmun qazanır. Dövlətlər artıq yalnız siyasi və iqtisadi əməkdaşlıq deyil, eyni zamanda, texnologiya transferi, süni intellekt layihələri və kibertəhlükəsizlik sahəsində tərəfdaşlıqlar qururlar. Azərbaycanın Türk Dövlətləri Təşkilatı, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və digər beynəlxalq platformalar çərçivəsində həyata keçirdiyi əməkdaşlıq gələcəkdə vahid rəqəmsal məkanın formalaşdırılması üçün yeni imkanlar yarada bilər. Xüsusilə Orta Dəhlizin strateji əhəmiyyətinin artdığı bir dövrdə Azərbaycanın yalnız nəqliyyat-logistika mərkəzi deyil, həm də regionun rəqəmsal kommunikasiya və texnologiya qovşaqlarından birinə çevrilməsi yeni inkişaf perspektivləri açır. Bu məqsədin reallaşdırılması isə müasir infrastruktur, güclü kibertəhlükəsizlik sistemi və innovasiya yönümlü dövlət siyasəti tələb edir. Rəqəmsal İnkişaf Şurasının fəaliyyətə başlaması da məhz bu baxımdan strateji əhəmiyyət kəsb edir. Dövlət qurumlarının koordinasiyalı fəaliyyəti, vahid rəqəmsal idarəetmə modeli və milli prioritetlərə əsaslanan qərar qəbuletmə mexanizmləri Azərbaycanın texnoloji gələcəyinin əsas təminatlarından biri olacaqdır.
Bu gün dünya yeni bir texnoloji inqilab yaşayır. Bu inqilabın qalibləri isə dəyişiklikləri vaxtında dərk edən, milli maraqlarını qoruyaraq innovasiyalara açıq olan dövlətlər olacaq. Azərbaycan da cənab Prezident İlham Əliyevin müəyyən etdiyi strateji kurs və Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevanın rəhbərliyi ilə həyata keçirilən yeni rəqəmsal inkişaf siyasəti sayəsində bu qlobal transformasiyanın fəal iştirakçılarından birinə çevrilmək əzmindədir. Çünki artıq milli təhlükəsizlik yalnız sərhədlərin qorunması deyil, həm də rəqəmsal məkanın müdafiəsi, texnoloji suverenliyin təmin olunması və süni intellekt imkanlarının dövlət maraqlarına xidmət etdirilməsi deməkdir. Azərbaycanın yeni rəqəmsal doktrinası da məhz bu strateji baxış üzərində formalaşır və ölkəmizin gələcək inkişafının mühüm təminatlarından birinə çevrilir-deyə Adəm İsmayıl Bakuvi fikrini yekunlaşdırıb.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
30-06-2026
