"101Ağbabalı" silsiləsindən- Ağbabanın siyasi zirvəsi: Amasiyanın taleyini dəyişən Cahangir Əliyev
Tarix: 11-05-2026 | Saat: 11:04
Bölmə:Özəl / Qərbi Azərbaycan / Yazar3 / Manşet | çapa göndər
Ağbaba dağlarının uca zirvələrindən baxanda Amasiya sadəcə bir coğrafi məkan deyil, həm də tarixin sınaqlarına sinə gərən sarsılmaz bir qalaya bənzəyirdi. Ağbaba və Şörəyel mahallarının ruhunu özündə birləşdirən bu rayon, təbiətin ən sərt və eyni zamanda ən məğrur üzünü təmsil edirdi. Amasiyanın özünəxas iqlimi, qışda yerlə göyü birləşdirən qarı, yayda isə insanın ruhunu təzələyən yaylaq havası buraların insanını da elə özü kimi bərkitmişdi. Lakin bu təbii əzəmətin ortasında siyasi bir tənhalıq hökm sürürdü. Ermənistanın rəhbərliyi Amasiyanı digər azərbaycanlılar yaşayan bölgələrdən tamamilə təcrid edərək, onu sanki "dənizdə bir ada" halına salmışdı. Bu coğrafi və mənəvi mühasirə rayon sakinlərini daha da sıx birləşdirir, onları öz köklərinə və bir-birinə daha möhkəm bağlayırdı.
Məhz belə bir mühitdə — təcrid olunmuş, lakin vüqarını itirməmiş Amasiyanın Düzkənd kəndində 1931-ci ildə Cahangir Əliyev dünyaya göz açdı. Onun uşaqlıq illəri təbiətin sərtliyi və tarixin amansız reallıqları ilə yoğrulmuşdu. Dünyanın hələ dərk olunmadığı o illərdə Amasiyanın "ada" həyatı yaşaması, hər ailənin, hər uşağın taleyində öz izini qoyurdu. Balaca Cahangirin ilk addımları bu dar, lakin mənəviyyatca zəngin olan məkanda atıldı. Lakin tale onun qarşısına daha böyük sınaqlar çıxarmağa tələsirdi.
Cahangir Əliyevin gənclik illəri bəşəriyyətin ən dəhşətli faciəsi olan İkinci Dünya müharibəsi dövrünə təsadüf etdi. Müharibənin gətirdiyi yoxsulluq, aclıq və itki acısı Amasiyanın o təcrid olunmuş dağ kəndlərində daha dərindən hiss olunurdu. Ataların cəbhəyə getdiyi, anaların isə tarlalarda, soyuq qış aylarında ailəni ayaqda saxlamaq üçün çarpışdığı bir vaxtda oxumaq, təhsil almaq hər uşağın bacara biləcəyi bir iş deyildi. Cahangir isə çox böyük çətinliklərə, maddi imkansızlıqlara və müharibənin yaratdığı ağır psixoloji yükə sinə gərərək elm yolunu seçdi. O, qarlı aşırımları aşaraq məktəbə gedir, dərslərinə olan bağlılığı ilə sanki bu çətin həyatın qisasını gələcəkdəki uğurları ilə alacağına söz verirdi. 1948-ci ildə orta məktəbi bitirənə qədər keçdiyi o çətin yol, onun xarakterini bir polad kimi bərkitmiş, onu gələcəkdə bir xalqın taleyini idarə edəcək sarsılmaz bir şəxsiyyətə çevirmişdi.
Bu ağır uşaqlıq və gənclik illəri Cahangir Əliyevə bir şeyi öyrətmişdi: tənhalığın və mühasirənin içindən çıxmağın yeganə yolu bilik, iradə və öz torpağına olan sonsuz məhəbbətdir.
Cahangir Əliyevin ömür yolunun ən həlledici və parlaq səhifələrindən biri olan maarifçilikdən liderliyə keçid dövrü, bir insanın öz xalqının taleyinə necə işıq saça biləcəyinin canlı dastanıdır. Bu mərhələ sadəcə bir karyera yüksəlişi deyil, Amasiyanın dumanlı dağlarından süzülüb gələn bir zəka işığının getdikcə bütöv bir mahalı isidən günəşə çevrilməsi prosesidir.
1948-ci ildə Amasiya rayon orta məktəbini bitirən Cahangir müəllim, gəncliyinin ən qaynar enerjisini doğma Düzkəndinə, oradakı körpə qəlblərə bağışladı. Onun müəllimlik fəaliyyəti sadəcə sinif otaqlarına sığan bir dərs prosesi deyil, müharibədən yeni çıxmış, yaralı və yorğun bir elin övladlarına ümid aşılamaq missiyası idi. O, tarix dərslərini keçərkən şagirdlərinə təkcə keçmişi deyil, həm də gələcəyin sarsılmaz qurucusu olmağın yollarını öyrədirdi. Ağbabanın sərt qışında, yolların buz bağladığı o çətin günlərdə məktəbə tələsən gənc Cahangir, hər bir şagirdinin qəlbində azadlıq və elm məşəli yandırırdı. Bu dövrdə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun tarix fakültəsinə daxil olması isə onun öz bilik üfüqlərini daha da genişləndirmək, daha böyük bir ideala xidmət etmək istəyindən doğurdu.
Tarix ona daha böyük sınaqlar və məsuliyyətlər hazırlayırdı. Cahangir müəllimin təşkilatçılıq qabiliyyəti, insanlarla dil tapmaq bacarığı və xalqının dərdinə yanması onu tezliklə kütlələrin önünə çıxardı. 1952-ci ildə rayon komsomol komitəsinin ikinci, 1954-cü ildən isə birinci katibi seçilməsi, Amasiyanın gənc nəslinin taleyini ona etibar etməsi demək idi. Bu, sadəcə bir vəzifə deyil, Ağbabanın gənc enerjisini bir yumruq kimi birləşdirən sərkərdəlik sınağı idi. O, gənclərin ruhundakı o sönməz odu quruculuq işlərinə, torpağa bağlılığa yönəldir, Amasiyanın hər bir kəndində gələcəyə inam toxumları səpirdi.
1956-cı ildə Cahangir Əliyev sözün müqəddəsliyinə sığınaraq mətbuat meydanına atıldı. "Kolxozçu tribunası" qəzetinin redaktoru kimi o, artıq təkcə kəndin deyil, bütöv bir rayonun səsinə çevrilmişdi. Onun qələmi haqsızlığa qarşı kəsərli bir qılınc, zəhmətkeş insanın alnındakı tər üçün isə bir təsəlli idi. Rayon partiya komitəsinin büro üzvü kimi o, hər bir iclasda, hər bir müzakirədə Ağbaba insanının maraqlarını dağ vüqarı ilə qoruyurdu.
1962-ci ildə tale onu Bakının elm və siyasət məbədinə — Bakı Ali Partiya Məktəbinə gətirdi. Bu, onun üçün təkcə nəzəri bilik deyil, həm də böyük siyasətin sirlərinə yiyələnmək, dünyagörüşünü dövlətçilik təfəkkürü ilə zənginləşdirmək fürsəti idi. Bakıdan Amasiyaya qayıdan Cahangir Əliyev artıq sadəcə bir rəhbər deyil, uzaqgörən bir strateq, xalqının haqqını ən yüksək kürsülərdə müdafiə etməyə hazır olan kamil bir dövlət xadimi idi.
Bu yol — bir müəllimin təbaşirlə taxtaya yazdığı ilk hərf dərslərindən, bütöv bir xalqın taleyini idarə edən katiblik zirvəsinə qədər uzanan mərdlik və ləyaqət yoludur.
1965-ci ildə Cahangir Əliyev Amasiya Rayon Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri vəzifəsinə irəli çəkildi. Bu təyinat onun üçün sadəcə bir vəzifə pilləsi deyil, bütöv bir mahalın iqtisadi-sosial mənzərəsini kökündən dəyişmək üçün verilmiş bir fürsət idi. Dörd il davam edən bu fəaliyyət dövründə o, rayonun hər bir kəndini, hər bir yaylağını qarış-qarış gəzərək problemləri yerindəcə öyrəndi.
Rayon rəhbərliyində olduğu illərdə ən böyük diqqəti əhalinin sağlamlığına yönəltdi. Azərbaycan Tibb İnstitutu ilə birbaşa əlaqələr yaradaraq, yerli azərbaycanlı məzunların Amasiyaya həkim kimi göndərilməsini təşkil etdi. Onun təşəbbüsü ilə Qırmızı Xaç Komitəsinin xətti ilə xüsusi kurslar açıldı və 32 nəfər yerli azərbaycanlı qız tibb bacısı diplomu alaraq rayonun səhiyyə sisteminə qazandırıldı.
Onun təşkilatçılıq qabiliyyəti və idarəetmə fəlsəfəsi İrəvanda — respublika rəhbərliyinin diqqətindən yayına bilməzdi. 1969-cu ildə Cahangir Əliyev Ermənistan KP MK-nın təbliğat və təşviqat şöbəsinə məsul vəzifəyə — təlimatçı işinə dəvət olundu.
O zamanlar Ermənistan Mərkəzi Komitəsinin aparatında çalışan yeganə azərbaycanlı Cahangir Əliyev idi. Bu, həm böyük bir şərəf, həm də ağır bir məsuliyyət idi.
O, paytaxtın soyuq dəhlizlərində öz millətinin, Ağbaba və Şörəyel insanının haqq səsini uca tutur, mürəkkəb siyasi intriqalar mühitində öz dürüstlüyü və prinsipiallığı ilə hər kəsin hörmətini qazanırdı.
1974-cü ilin şaxtalı dekabr günlərində Cahangir Əliyev yenidən doğma mahalına, bu dəfə Amasiya Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi kimi qayıtdı. Həmin vaxt rayonun iqtisadiyyatı acınacaqlı vəziyyətdə idi, lakin o, bu ağır yükün altına girməkdən çəkinmədi.
Onun katib təyin olunması rayonun 85 faizini təşkil edən azərbaycanlılar üçün yeni bir dövrün — quruculuq və intibah dövrünün başlanğıcı idi.
Bu qayıdış sadəcə bir vəzifə dəyişikliyi deyil, Amasiyanın "ada" taleyini dəyişəcək bir liderin öz xalqı ilə yenidən qovuşması idi.
Cahangir Əliyevin bu mərhələdəki fəaliyyəti sübut etdi ki, ən çətin siyasi mühasirə şəraitində belə, sarsılmaz iradə və millət sevgisi ilə böyük uğurlara imza atmaq mümkündür.
Amasiyanın "təcrid olunmuş ada" taleyinə meydan oxuyan əsl quruculuq dastanına çevrildi. Bu illər sadəcə bir idarəçilik dövrü deyil, xalqın mənəviyyatının dirçəldiyi və Amasiyanın intibah dövrü idi.
1974-cü ilin dekabrında, Amasiya iqtisadiyyatının acınacaqlı vəziyyətdə olduğu, ümidlərin sarsıldığı bir vaxtda Cahangir Əliyev rayon rəhbərliyinə gəldi. Bir "el oğlu" olaraq gəlişi, əhalisinin 85 faizindən çoxunu azərbaycanlılar təşkil edən bu mahal üçün təkcə rəhbər təyinatı deyil, həm də mənəvi bir dayaq idi. O, işə şaxtalı qış günlərində dağılmış təsərrüfatları ayağa qaldırmaqla, kadr islahatları aparmaqla və ən əsası, millətinin gələcəyinə olan inamını qaytarmaqla başladı.
Cahangir müəllim sıravi bir icraçı deyildi; o, böyük layihələrin və strateji qərarların müəllifi idi. Rayonun gələcəyini xilas etmək üçün Ermənistan KP MK-nın birinci katibi K.Dəmirçyana bütün sahələri əhatə edən ətraflı məktub yazaraq, Amasiyanın dirçəliş yollarını təklif etdi. Bu təşəbbüs nəticəsində:
Nazirlər Sovetində Amasiya rayonunun inkişafını nəzərdə tutan xüsusi beşillik proqram qəbul olundu.
Fəaliyyətinin üçüncü ilində rayon respublikada qabaqcıllar sırasına çıxdı və ardıcıl olaraq keçici bayraqlar aldı.
İqtisadiyyatdakı bu sıçrayış Cahangir Əliyevin "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni ilə təltif olunmasına və respublika Ali Sovetinə deputat seçilməsinə yol açdı.
Onun rəhbərliyi dövründə Amasiya böyük bir tikinti meydançasına çevrildi: Rayonda qızdırıcı sistemi olan 8 yeni müasir məktəb binası inşa edildi.
Köhnə məktəb binası isə elektrotexnika zavodunun filialına çevrilərək 300-dən çox gənc üçün iş yerinə çevrildi.Toxuculuq kombinatının filialı açılaraq 400 nəfərdən çox azərbaycanlı qız-gəlin işə cəlb olundu. Bu, rayon tarixində qadın məşğulluğunun ən yüksək həddi idi.
"Zastavalara yol çəkmək" adı altında ən ucqar kəndlərə belə asfalt yollar çəkildi. İndi ağbabalılar yaylaqlara belə minik maşınları ilə rahatlıqla gedə bilirdilər.
Cahangir müəllimin ən böyük arzularından biri rayonda müasir səhiyyə xidmətini qurmaq idi. O, böyük çətinliklərdən sonra Amasiyada xüsusi bir xəstəxana kompleksinin tikintisinə nail oldu. Gözəl şəraiti və ixtisaslı həkim kollektivi ilə seçilən bu ocaq hətta qonşu erməni rayonlarından da xəstələri cəlb edəcək qədər mükəmməl idi.
Cahangir Əliyevin katiblik fəaliyyəti sübut etdi ki, ən sərt siyasi mühasirə daxilində belə, öz torpağına sadiq bir rəhbər bütöv bir mahalın taleyini dəyişə bilər. O, təkcə binalar tikmir, həm də Amasiya insanının sarsılmış vüqarını bərpa edirdi.
1981-ci ildə Cahangir müəllim Ermənistan KP MK, Ali Soveti və Nazirlər Sovetinin rəsmi orqanı olan "Sovet Ermənistanı" qəzetinə baş redaktor təyin edildi. Bu, sadəcə bir təyinat deyil, respublika səviyyəsində Azərbaycan dilində nəşr olunan yeganə qəzetin taleyini peşəkar bir qələm sahibinə etibar etmək idi.
O, redaksiyaya gəlişi ilə iş rejimində köklü dəyişikliklər etdi, qəzetin çap qrafikini tənzimləyərək hər bir şöbə üçün konkret normalar müəyyənləşdirdi. Cahangir müəllimin rəhbərliyi altında qəzet daha məzmunlu və oxunaqlı oldu, milli varlığımızın, dilimizin və mədəniyyətimizin ən önəmli məsələlərini cəsarətlə gündəmə gətirərək geniş oxucu auditoriyası qazandı.Onun tələbkarlığı və ustad dərsləri köhnə jurnalistlər üçün bir məktəbə çevrildi, qəzetin ideya-siyasi səviyyəsini ən yüksək həddə qaldırdı.
Cahangir Əliyevin təşkilatçılıq qabiliyyəti və Amasiyadakı uğurları onu Ermənistanın ən yüksək dövlət idarəçiliyi zirvəsinə daşıdı.O, 1982–1985-ci illərdə Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyəti sədrinin müavini vəzifəsində çalışdı.İki çağırış (IX–X çağırış) respublika Ali Sovetinin deputatı və Ermənistan KP MK-nın üzvü kimi o, hər zaman soydaşlarımızın mənafelərini qorudu. Respublika rəhbərliyi, xüsusilə K.Dəmirçyan tərəfindən 7-8 ay davam edən namizəd axtarışından sonra məhz onun seçilməsi, Cahangir müəllimin sarsılmaz nüfuzunun təsdiqi idi.
1984-cü ilin dekabrında Cahangir Əliyev hamını heyrətə salan bir addım atdı. O, qəzet kollektivini yığaraq bütün yüksək vəzifələrdən və titullardan imtina etdiyini bildirdi."Mən bu gün bütün titullardan əl çəkib Bakıya, uşaqlarımın yanına gedirəm. Ailə sevincini mən heç bir vəzifəyə dəyişə bilmərəm" kəlmələri onun böyük ürəyinin və ali mənəviyyatının ifadəsi idi.Beləcə, o, Ermənistandakı şərəfli və uğurlu estafetini başa vurub, ömrünün son 25 ilini xalqımızın taleyinə bağlayacağı Azərbaycana köçdü.
1985-ci ildə Bakıya köçən Cahangir Əliyev öz zəngin təcrübəsini Azərbaycanın idarəetmə və mətbuat sisteminə gətirdi. İlk illərdə Azərbaycan KP MK aparatında, mətbuat bölməsində məsul vəzifədə çalışan Cahangir müəllim, mətbuatın dövlətçilik prinsipləri əsasında qurulmasında mühüm rol oynadı. Lakin onun qəlbi hər zaman canlı yaradıcılığın, qəzet redaksiyasının qaynar mühiti üçün döyünürdü.
1991-ci ildən ömrünün sonunadək Cahangir Əliyevin fəaliyyəti Azərbaycan mətbuatının flaqmanı olan "Xalq qəzeti" ilə bağlandı.O, qəzetdə baş redaktor müavini kimi çalışarkən təkcə inzibati işlərlə məşğul olmur, həm də gənc jurnalistlər üçün əsl ustadlıq məktəbi keçirdi.
"Xalq qəzeti" kollektivində böyükdən-kiçiyədək hamı ona dərin hörmət bəsləyirdi. Redaktor Həsən Həsənovun onu dəfələrlə işdən getmək istəyərkən saxlaması və "Sizin məsləhətinizə, ağsaqqal sözünüzə ehtiyacımız var" deməsi onun kollektivdəki əvəzsiz yerinin təsdiqi idi.
Mətbuatın inkişafındakı misilsiz xidmətlərinə görə 2005-ci il iyulun 21-də Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olundu.
Cahangir müəllimi tanıyanların yaddaşında o, həm də şən, zarafatcıl və çox səmimi bir insan kimi qalıb. Ən ağır vəzifələrdə belə sadəliyini qoruyan bu insan, dostları və həmkarları üçün hər zaman bir ümid ünvanı idi. Onun zarafatları, duzlu yumoru heç kəsi incitməz, əksinə, mühiti canlandırardı.
Ömrünün son illərində Cahangir müəllim taleyin ağır sınaqları ilə də üzləşdi. Canından çox sevdiyi oğlu Xanların vaxtsız vəfatı onun qəlbində dərin bir yara açmışdı. Onun ən böyük arzusu nəvələri Nigar və Vüqarı "öz əli ilə" yerbəyer etmək, onları xoşbəxt görmək idi. Hətta infarkt keçirdiyi ağır xəstəlik yatağında belə zarafatından qalmayaraq, nəvələrinin xatirinə Allahdan yaşamaq üçün möhlət istədiyini yazırdı.
2010-cu il yanvarın 15-də, 80 illik yubileyi ərəfəsində Cahangir Həsənəli oğlu Əliyev dünyasını dəyişdi. O, Amasiyanın dumanlı dağlarından başlayan və Bakının mətbuat zirvəsində tamamlanan şərəfli bir ömür qoyub getdi.
El-oba özünün ləyaqətli oğlunu, mətbuatımız isə müdrik ağsaqqalını itirdi. Lakin Cahangir Əliyev adı Ağbaba tarixinə və Azərbaycan jurnalistikasına qızıl hərflərlə əbədi həkk olundu.
Şəmsi Qoca
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 11-05-2026 | Saat: 11:04
Bölmə:Özəl / Qərbi Azərbaycan / Yazar3 / Manşet | çapa göndər
Ağbaba dağlarının uca zirvələrindən baxanda Amasiya sadəcə bir coğrafi məkan deyil, həm də tarixin sınaqlarına sinə gərən sarsılmaz bir qalaya bənzəyirdi. Ağbaba və Şörəyel mahallarının ruhunu özündə birləşdirən bu rayon, təbiətin ən sərt və eyni zamanda ən məğrur üzünü təmsil edirdi. Amasiyanın özünəxas iqlimi, qışda yerlə göyü birləşdirən qarı, yayda isə insanın ruhunu təzələyən yaylaq havası buraların insanını da elə özü kimi bərkitmişdi. Lakin bu təbii əzəmətin ortasında siyasi bir tənhalıq hökm sürürdü. Ermənistanın rəhbərliyi Amasiyanı digər azərbaycanlılar yaşayan bölgələrdən tamamilə təcrid edərək, onu sanki "dənizdə bir ada" halına salmışdı. Bu coğrafi və mənəvi mühasirə rayon sakinlərini daha da sıx birləşdirir, onları öz köklərinə və bir-birinə daha möhkəm bağlayırdı.
Məhz belə bir mühitdə — təcrid olunmuş, lakin vüqarını itirməmiş Amasiyanın Düzkənd kəndində 1931-ci ildə Cahangir Əliyev dünyaya göz açdı. Onun uşaqlıq illəri təbiətin sərtliyi və tarixin amansız reallıqları ilə yoğrulmuşdu. Dünyanın hələ dərk olunmadığı o illərdə Amasiyanın "ada" həyatı yaşaması, hər ailənin, hər uşağın taleyində öz izini qoyurdu. Balaca Cahangirin ilk addımları bu dar, lakin mənəviyyatca zəngin olan məkanda atıldı. Lakin tale onun qarşısına daha böyük sınaqlar çıxarmağa tələsirdi.
Cahangir Əliyevin gənclik illəri bəşəriyyətin ən dəhşətli faciəsi olan İkinci Dünya müharibəsi dövrünə təsadüf etdi. Müharibənin gətirdiyi yoxsulluq, aclıq və itki acısı Amasiyanın o təcrid olunmuş dağ kəndlərində daha dərindən hiss olunurdu. Ataların cəbhəyə getdiyi, anaların isə tarlalarda, soyuq qış aylarında ailəni ayaqda saxlamaq üçün çarpışdığı bir vaxtda oxumaq, təhsil almaq hər uşağın bacara biləcəyi bir iş deyildi. Cahangir isə çox böyük çətinliklərə, maddi imkansızlıqlara və müharibənin yaratdığı ağır psixoloji yükə sinə gərərək elm yolunu seçdi. O, qarlı aşırımları aşaraq məktəbə gedir, dərslərinə olan bağlılığı ilə sanki bu çətin həyatın qisasını gələcəkdəki uğurları ilə alacağına söz verirdi. 1948-ci ildə orta məktəbi bitirənə qədər keçdiyi o çətin yol, onun xarakterini bir polad kimi bərkitmiş, onu gələcəkdə bir xalqın taleyini idarə edəcək sarsılmaz bir şəxsiyyətə çevirmişdi.
Bu ağır uşaqlıq və gənclik illəri Cahangir Əliyevə bir şeyi öyrətmişdi: tənhalığın və mühasirənin içindən çıxmağın yeganə yolu bilik, iradə və öz torpağına olan sonsuz məhəbbətdir.
Cahangir Əliyevin ömür yolunun ən həlledici və parlaq səhifələrindən biri olan maarifçilikdən liderliyə keçid dövrü, bir insanın öz xalqının taleyinə necə işıq saça biləcəyinin canlı dastanıdır. Bu mərhələ sadəcə bir karyera yüksəlişi deyil, Amasiyanın dumanlı dağlarından süzülüb gələn bir zəka işığının getdikcə bütöv bir mahalı isidən günəşə çevrilməsi prosesidir.
1948-ci ildə Amasiya rayon orta məktəbini bitirən Cahangir müəllim, gəncliyinin ən qaynar enerjisini doğma Düzkəndinə, oradakı körpə qəlblərə bağışladı. Onun müəllimlik fəaliyyəti sadəcə sinif otaqlarına sığan bir dərs prosesi deyil, müharibədən yeni çıxmış, yaralı və yorğun bir elin övladlarına ümid aşılamaq missiyası idi. O, tarix dərslərini keçərkən şagirdlərinə təkcə keçmişi deyil, həm də gələcəyin sarsılmaz qurucusu olmağın yollarını öyrədirdi. Ağbabanın sərt qışında, yolların buz bağladığı o çətin günlərdə məktəbə tələsən gənc Cahangir, hər bir şagirdinin qəlbində azadlıq və elm məşəli yandırırdı. Bu dövrdə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun tarix fakültəsinə daxil olması isə onun öz bilik üfüqlərini daha da genişləndirmək, daha böyük bir ideala xidmət etmək istəyindən doğurdu.
Tarix ona daha böyük sınaqlar və məsuliyyətlər hazırlayırdı. Cahangir müəllimin təşkilatçılıq qabiliyyəti, insanlarla dil tapmaq bacarığı və xalqının dərdinə yanması onu tezliklə kütlələrin önünə çıxardı. 1952-ci ildə rayon komsomol komitəsinin ikinci, 1954-cü ildən isə birinci katibi seçilməsi, Amasiyanın gənc nəslinin taleyini ona etibar etməsi demək idi. Bu, sadəcə bir vəzifə deyil, Ağbabanın gənc enerjisini bir yumruq kimi birləşdirən sərkərdəlik sınağı idi. O, gənclərin ruhundakı o sönməz odu quruculuq işlərinə, torpağa bağlılığa yönəldir, Amasiyanın hər bir kəndində gələcəyə inam toxumları səpirdi.
1956-cı ildə Cahangir Əliyev sözün müqəddəsliyinə sığınaraq mətbuat meydanına atıldı. "Kolxozçu tribunası" qəzetinin redaktoru kimi o, artıq təkcə kəndin deyil, bütöv bir rayonun səsinə çevrilmişdi. Onun qələmi haqsızlığa qarşı kəsərli bir qılınc, zəhmətkeş insanın alnındakı tər üçün isə bir təsəlli idi. Rayon partiya komitəsinin büro üzvü kimi o, hər bir iclasda, hər bir müzakirədə Ağbaba insanının maraqlarını dağ vüqarı ilə qoruyurdu.
1962-ci ildə tale onu Bakının elm və siyasət məbədinə — Bakı Ali Partiya Məktəbinə gətirdi. Bu, onun üçün təkcə nəzəri bilik deyil, həm də böyük siyasətin sirlərinə yiyələnmək, dünyagörüşünü dövlətçilik təfəkkürü ilə zənginləşdirmək fürsəti idi. Bakıdan Amasiyaya qayıdan Cahangir Əliyev artıq sadəcə bir rəhbər deyil, uzaqgörən bir strateq, xalqının haqqını ən yüksək kürsülərdə müdafiə etməyə hazır olan kamil bir dövlət xadimi idi.
Bu yol — bir müəllimin təbaşirlə taxtaya yazdığı ilk hərf dərslərindən, bütöv bir xalqın taleyini idarə edən katiblik zirvəsinə qədər uzanan mərdlik və ləyaqət yoludur.
1965-ci ildə Cahangir Əliyev Amasiya Rayon Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri vəzifəsinə irəli çəkildi. Bu təyinat onun üçün sadəcə bir vəzifə pilləsi deyil, bütöv bir mahalın iqtisadi-sosial mənzərəsini kökündən dəyişmək üçün verilmiş bir fürsət idi. Dörd il davam edən bu fəaliyyət dövründə o, rayonun hər bir kəndini, hər bir yaylağını qarış-qarış gəzərək problemləri yerindəcə öyrəndi.
Rayon rəhbərliyində olduğu illərdə ən böyük diqqəti əhalinin sağlamlığına yönəltdi. Azərbaycan Tibb İnstitutu ilə birbaşa əlaqələr yaradaraq, yerli azərbaycanlı məzunların Amasiyaya həkim kimi göndərilməsini təşkil etdi. Onun təşəbbüsü ilə Qırmızı Xaç Komitəsinin xətti ilə xüsusi kurslar açıldı və 32 nəfər yerli azərbaycanlı qız tibb bacısı diplomu alaraq rayonun səhiyyə sisteminə qazandırıldı.
Onun təşkilatçılıq qabiliyyəti və idarəetmə fəlsəfəsi İrəvanda — respublika rəhbərliyinin diqqətindən yayına bilməzdi. 1969-cu ildə Cahangir Əliyev Ermənistan KP MK-nın təbliğat və təşviqat şöbəsinə məsul vəzifəyə — təlimatçı işinə dəvət olundu.
O zamanlar Ermənistan Mərkəzi Komitəsinin aparatında çalışan yeganə azərbaycanlı Cahangir Əliyev idi. Bu, həm böyük bir şərəf, həm də ağır bir məsuliyyət idi.
O, paytaxtın soyuq dəhlizlərində öz millətinin, Ağbaba və Şörəyel insanının haqq səsini uca tutur, mürəkkəb siyasi intriqalar mühitində öz dürüstlüyü və prinsipiallığı ilə hər kəsin hörmətini qazanırdı.
1974-cü ilin şaxtalı dekabr günlərində Cahangir Əliyev yenidən doğma mahalına, bu dəfə Amasiya Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi kimi qayıtdı. Həmin vaxt rayonun iqtisadiyyatı acınacaqlı vəziyyətdə idi, lakin o, bu ağır yükün altına girməkdən çəkinmədi.
Onun katib təyin olunması rayonun 85 faizini təşkil edən azərbaycanlılar üçün yeni bir dövrün — quruculuq və intibah dövrünün başlanğıcı idi.
Bu qayıdış sadəcə bir vəzifə dəyişikliyi deyil, Amasiyanın "ada" taleyini dəyişəcək bir liderin öz xalqı ilə yenidən qovuşması idi.
Cahangir Əliyevin bu mərhələdəki fəaliyyəti sübut etdi ki, ən çətin siyasi mühasirə şəraitində belə, sarsılmaz iradə və millət sevgisi ilə böyük uğurlara imza atmaq mümkündür.
Amasiyanın "təcrid olunmuş ada" taleyinə meydan oxuyan əsl quruculuq dastanına çevrildi. Bu illər sadəcə bir idarəçilik dövrü deyil, xalqın mənəviyyatının dirçəldiyi və Amasiyanın intibah dövrü idi.
1974-cü ilin dekabrında, Amasiya iqtisadiyyatının acınacaqlı vəziyyətdə olduğu, ümidlərin sarsıldığı bir vaxtda Cahangir Əliyev rayon rəhbərliyinə gəldi. Bir "el oğlu" olaraq gəlişi, əhalisinin 85 faizindən çoxunu azərbaycanlılar təşkil edən bu mahal üçün təkcə rəhbər təyinatı deyil, həm də mənəvi bir dayaq idi. O, işə şaxtalı qış günlərində dağılmış təsərrüfatları ayağa qaldırmaqla, kadr islahatları aparmaqla və ən əsası, millətinin gələcəyinə olan inamını qaytarmaqla başladı.
Cahangir müəllim sıravi bir icraçı deyildi; o, böyük layihələrin və strateji qərarların müəllifi idi. Rayonun gələcəyini xilas etmək üçün Ermənistan KP MK-nın birinci katibi K.Dəmirçyana bütün sahələri əhatə edən ətraflı məktub yazaraq, Amasiyanın dirçəliş yollarını təklif etdi. Bu təşəbbüs nəticəsində:
Nazirlər Sovetində Amasiya rayonunun inkişafını nəzərdə tutan xüsusi beşillik proqram qəbul olundu.
Fəaliyyətinin üçüncü ilində rayon respublikada qabaqcıllar sırasına çıxdı və ardıcıl olaraq keçici bayraqlar aldı.
İqtisadiyyatdakı bu sıçrayış Cahangir Əliyevin "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni ilə təltif olunmasına və respublika Ali Sovetinə deputat seçilməsinə yol açdı.
Onun rəhbərliyi dövründə Amasiya böyük bir tikinti meydançasına çevrildi: Rayonda qızdırıcı sistemi olan 8 yeni müasir məktəb binası inşa edildi.
Köhnə məktəb binası isə elektrotexnika zavodunun filialına çevrilərək 300-dən çox gənc üçün iş yerinə çevrildi.Toxuculuq kombinatının filialı açılaraq 400 nəfərdən çox azərbaycanlı qız-gəlin işə cəlb olundu. Bu, rayon tarixində qadın məşğulluğunun ən yüksək həddi idi.
"Zastavalara yol çəkmək" adı altında ən ucqar kəndlərə belə asfalt yollar çəkildi. İndi ağbabalılar yaylaqlara belə minik maşınları ilə rahatlıqla gedə bilirdilər.
Cahangir müəllimin ən böyük arzularından biri rayonda müasir səhiyyə xidmətini qurmaq idi. O, böyük çətinliklərdən sonra Amasiyada xüsusi bir xəstəxana kompleksinin tikintisinə nail oldu. Gözəl şəraiti və ixtisaslı həkim kollektivi ilə seçilən bu ocaq hətta qonşu erməni rayonlarından da xəstələri cəlb edəcək qədər mükəmməl idi.
Cahangir Əliyevin katiblik fəaliyyəti sübut etdi ki, ən sərt siyasi mühasirə daxilində belə, öz torpağına sadiq bir rəhbər bütöv bir mahalın taleyini dəyişə bilər. O, təkcə binalar tikmir, həm də Amasiya insanının sarsılmış vüqarını bərpa edirdi.
1981-ci ildə Cahangir müəllim Ermənistan KP MK, Ali Soveti və Nazirlər Sovetinin rəsmi orqanı olan "Sovet Ermənistanı" qəzetinə baş redaktor təyin edildi. Bu, sadəcə bir təyinat deyil, respublika səviyyəsində Azərbaycan dilində nəşr olunan yeganə qəzetin taleyini peşəkar bir qələm sahibinə etibar etmək idi.
O, redaksiyaya gəlişi ilə iş rejimində köklü dəyişikliklər etdi, qəzetin çap qrafikini tənzimləyərək hər bir şöbə üçün konkret normalar müəyyənləşdirdi. Cahangir müəllimin rəhbərliyi altında qəzet daha məzmunlu və oxunaqlı oldu, milli varlığımızın, dilimizin və mədəniyyətimizin ən önəmli məsələlərini cəsarətlə gündəmə gətirərək geniş oxucu auditoriyası qazandı.Onun tələbkarlığı və ustad dərsləri köhnə jurnalistlər üçün bir məktəbə çevrildi, qəzetin ideya-siyasi səviyyəsini ən yüksək həddə qaldırdı.
Cahangir Əliyevin təşkilatçılıq qabiliyyəti və Amasiyadakı uğurları onu Ermənistanın ən yüksək dövlət idarəçiliyi zirvəsinə daşıdı.O, 1982–1985-ci illərdə Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyəti sədrinin müavini vəzifəsində çalışdı.İki çağırış (IX–X çağırış) respublika Ali Sovetinin deputatı və Ermənistan KP MK-nın üzvü kimi o, hər zaman soydaşlarımızın mənafelərini qorudu. Respublika rəhbərliyi, xüsusilə K.Dəmirçyan tərəfindən 7-8 ay davam edən namizəd axtarışından sonra məhz onun seçilməsi, Cahangir müəllimin sarsılmaz nüfuzunun təsdiqi idi.
1984-cü ilin dekabrında Cahangir Əliyev hamını heyrətə salan bir addım atdı. O, qəzet kollektivini yığaraq bütün yüksək vəzifələrdən və titullardan imtina etdiyini bildirdi."Mən bu gün bütün titullardan əl çəkib Bakıya, uşaqlarımın yanına gedirəm. Ailə sevincini mən heç bir vəzifəyə dəyişə bilmərəm" kəlmələri onun böyük ürəyinin və ali mənəviyyatının ifadəsi idi.Beləcə, o, Ermənistandakı şərəfli və uğurlu estafetini başa vurub, ömrünün son 25 ilini xalqımızın taleyinə bağlayacağı Azərbaycana köçdü.
1985-ci ildə Bakıya köçən Cahangir Əliyev öz zəngin təcrübəsini Azərbaycanın idarəetmə və mətbuat sisteminə gətirdi. İlk illərdə Azərbaycan KP MK aparatında, mətbuat bölməsində məsul vəzifədə çalışan Cahangir müəllim, mətbuatın dövlətçilik prinsipləri əsasında qurulmasında mühüm rol oynadı. Lakin onun qəlbi hər zaman canlı yaradıcılığın, qəzet redaksiyasının qaynar mühiti üçün döyünürdü.
1991-ci ildən ömrünün sonunadək Cahangir Əliyevin fəaliyyəti Azərbaycan mətbuatının flaqmanı olan "Xalq qəzeti" ilə bağlandı.O, qəzetdə baş redaktor müavini kimi çalışarkən təkcə inzibati işlərlə məşğul olmur, həm də gənc jurnalistlər üçün əsl ustadlıq məktəbi keçirdi.
"Xalq qəzeti" kollektivində böyükdən-kiçiyədək hamı ona dərin hörmət bəsləyirdi. Redaktor Həsən Həsənovun onu dəfələrlə işdən getmək istəyərkən saxlaması və "Sizin məsləhətinizə, ağsaqqal sözünüzə ehtiyacımız var" deməsi onun kollektivdəki əvəzsiz yerinin təsdiqi idi.
Mətbuatın inkişafındakı misilsiz xidmətlərinə görə 2005-ci il iyulun 21-də Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olundu.
Cahangir müəllimi tanıyanların yaddaşında o, həm də şən, zarafatcıl və çox səmimi bir insan kimi qalıb. Ən ağır vəzifələrdə belə sadəliyini qoruyan bu insan, dostları və həmkarları üçün hər zaman bir ümid ünvanı idi. Onun zarafatları, duzlu yumoru heç kəsi incitməz, əksinə, mühiti canlandırardı.
Ömrünün son illərində Cahangir müəllim taleyin ağır sınaqları ilə də üzləşdi. Canından çox sevdiyi oğlu Xanların vaxtsız vəfatı onun qəlbində dərin bir yara açmışdı. Onun ən böyük arzusu nəvələri Nigar və Vüqarı "öz əli ilə" yerbəyer etmək, onları xoşbəxt görmək idi. Hətta infarkt keçirdiyi ağır xəstəlik yatağında belə zarafatından qalmayaraq, nəvələrinin xatirinə Allahdan yaşamaq üçün möhlət istədiyini yazırdı.
2010-cu il yanvarın 15-də, 80 illik yubileyi ərəfəsində Cahangir Həsənəli oğlu Əliyev dünyasını dəyişdi. O, Amasiyanın dumanlı dağlarından başlayan və Bakının mətbuat zirvəsində tamamlanan şərəfli bir ömür qoyub getdi.
El-oba özünün ləyaqətli oğlunu, mətbuatımız isə müdrik ağsaqqalını itirdi. Lakin Cahangir Əliyev adı Ağbaba tarixinə və Azərbaycan jurnalistikasına qızıl hərflərlə əbədi həkk olundu.
Şəmsi Qoca
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
11-05-2026
