Mobil versiya
Şuşa Bəyannaməsi bir millətin əbədi qardaşlıq andıdır- DEPUTAT YAZIR
Tarix: 15-06-2026 | Saat: 12:00
Bölmə:Karusel / Manşet / Siyasət / Özəl / Seçilənlər-9 | çapa göndər

Şuşa Bəyannaməsi bir millətin əbədi qardaşlıq andıdır-

Əziz Ələkbərli,
Milli Məclisin deputatı,
Qərbi Azərbaycan İcması
İdarə Heyətinin sədri


Tarixin elə şərəfli anları, elə silinməz imzaları var ki, onlar sadəcə iki dövlət arasındakı rəsmi sənəd olmaqdan çıxıb, bir millətin keçmişini gələcəyinə bağlayan qızıl körpüyə çevrilir. 2021-ci il iyunun 15-də ulu peyğəmbərlər və sənətkarlar yurdu olan, ruhu hər bir azərbaycanlının qəlbində döyünən müqəddəs Şuşa şəhərində imzalanmış “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi” məhz belə bir tarixi, taleyüklü hadisədir. Bu bəyannamə, Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyev və Türkiyə Prezidenti cənab Rəcəb Tayyib Ərdoğanın qətiyyəti ilə ərsəyə gələrək, iki qardaş ölkə arasındakı sarsılmaz telləri keyfiyyətcə tamamilə yeni, beynəlxalq hüquqi müttəfiqlik zirvəsinə ucaltdı. Ən əsası isə odur ki, bu möhtəşəm sənəd sadəcə bugünkü siyasi reallıqların deyil, kökü əsrlərin dərinliyinə işləyən böyük bir tarixi irsin üzərində bərqərar olmuşdur.

İmzalanmış Bəyannamənin hər bir bəndi, hər bir cümləsi birbaşa tarixə, milli kimliyə və əcdadlarımızın ruhuna söykənir. Təsadüfi deyil ki, sənəddə xalqlarımızın böyük liderləri, dahi öndərləri Mustafa Kamal Atatürkün və Heydər Əliyevin zamanı qabaqlayan, sanki bu günü görərək deyilmiş müqəddəs kəlamları öz əksini tapmışdır. XX əsrin əvvəllərində qardaş Türkiyə Cümhuriyyətinin qurucusu Mustafa Kamal Atatürkün ifadə etdiyi “Azərbaycanın sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir” fəlsəfəsi ilə XX əsrin sonlarında xalqımızın Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin ucaltdığı “Türkiyə və Azərbaycan bir millət, iki dövlətdir” formulu bu gün fəaliyyətimizin əsas amilinə, hərəkətverici qüvvəsinə çevrilmişdir. Bizlər bu böyük vəsiyyətə sadiqliyimizi XXI əsrdə, otuz illik həsrətdən sonra azadlığına qovuşmuş, qədim mədəniyyət beşiyimiz Şuşada Müttəfiqlik Bəyannaməsini imzalayarkən bir daha bütün dünyaya bəyan etdik. Bu imza həm əcdadlarımızın ruhu qarşısında verilən sədaqət hesabatı, həm də gələcək nəsillərin yolunu işıqlandıran əbədi bir məşəldir. Dövlətimizin başçısı İlham Əliyevin də vurğuladığı kimi, bu birgə sənəddə düz yüz il bundan əvvəl, yəni 1921-ci ildə imzalanmış tarixi Qars müqaviləsinə istinad edilməsi böyük rəmzi məna daşıyır. Yüz ildən sonra yenidən doğulan Şuşada müttəfiqlik haqqında imzalanan bu Birgə Bəyannamə bizim gələcək iş birliyimizin, ortaq taleyimizin sarsılmaz istiqamətini göstərir.

Şuşa Bəyannaməsinin dünyaya verdiyi strateji mesaj olduqca aydın, kəskin və qətiyyətlidir. Bu sənəd Azərbaycan ilə Türkiyənin qardaşlığının sadəcə sözdə deyil, ən çətin anlarda belə əməldə necə təzahür etdiyini göstərən geostrateji bir manifestdir. İki ölkə arasında yaranan bu sarsılmaz müttəfiqlik münasibətləri regionun bütün mənzərəsini dəyişdi və təhlükəsizliyin ən etibarlı qarantına çevrildi. Xüsusilə Ermənistandakı revanşist qüvvələrə və onların arxasında dayanan bəzi dairələrə mühüm ismarış olan bu bəyannamə ilə Türkiyə açıq şəkildə bəyan etdi ki, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün pozulması, dövlət sərhədlərinə hər hansı bir təhdid real təhlükə yaradarsa, Türk ordusu dərhal qardaş ölkənin yanında yer alacaqdır. Müdafiə sahəsində əməkdaşlıq və qarşılıqlı hərbi yardım məsələlərinin sənəddə rəsmən əks olunması tariximizin ən böyük nailiyyətlərindən biridir. İkinci Qarabağ müharibəsində möhtəşəm qələbənin qazanılmasında müstəsna rol oynamış pilotsuz uçuş aparatlarının və digər yüksək texnologiyalı silahların birgə istehsalı, Azərbaycanın bu sahədə mühüm bir istehsal mərkəzinə çevrilməsi hədəfi hərbi qüdrətimizi qat-qat artırır. İki qardaş ölkə, silahlı qüvvələrinin müasir tələblərə uyğun olaraq yenidən formalaşdırılması, modernləşdirilməsi, ordularımızın birlikdə fəaliyyət qabiliyyətinin (interoperabelliyinin) ən yüksək səviyyəyə çatdırılması istiqamətində səlahiyyətli strukturların tam əlaqəli işini təmin etməkdədir.

Bu müttəfiqlik sadəcə hərbi-siyasi sahə ilə məhdudlaşmır, həyatın bütün müstəvilərini əhatə edən nəhəng bir əməkdaşlıq şəbəkəsini ehtiva edir. Siyasət, beynəlxalq təşkilatlarda birgə koordinasiya, iqtisadiyyat, enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat, mədəniyyət, təhsil və elm sahələri Şuşa Bəyannaməsi ilə yeni bir nəfəs qazanmışdır. Tərəflərin öz milli maraq və mənafelərinin təmin edilməsinə yönəlmiş müstəqil xarici siyasət yürütməsi və Yüksək Səviyyəli Strateji Əməkdaşlıq Şurası çərçivəsində fəaliyyətlərin koordinasiya edilməsi regional və qlobal təhlükəsizliyin əsas dayağıdır. Bəyannamə regional inteqrasiya proseslərini görünməmiş dərəcədə stimullaşdırır, bütövlükdə geniş coğrafiyada əhatəli sülhə və böyük iqtisadi tərəqqiyə yol açır.

İqtisadi müstəvidə Şuşa Bəyannaməsi hər iki dövlətin qüdrətini artıran, əlverişli investisiya mühitinin yaranmasını təmin edən qlobal bir layihədir. Sənəddə əksini tapan qarşılıqlı sərmayə qoyuluşları, strateji sahələrin daha da təkmilləşdirilməsi milli iqtisadiyyatların və ixracatın şaxələndirilməsinə, bazarın canlanmasına birbaşa xidmət edir. Şərq ilə Qərbin, Mərkəzi Asiya ilə Avropanın kəsişməsində yerləşən bu coğrafiyada Azərbaycanın 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığı zəfərlə yaratdığı yeni reallıqlar, xüsusən də Zəngəzur dəhlizi bəyannamənin iqtisadi onurğasını təşkil edir. Bu kontekstdə Orta Dəhlizə yeni nəfəs, yeni həyat verən Qars-İğdır-Naxçıvan dəmir yolu layihəsinin uğurla həyata keçirilməsi muxtar respublikanın nəqliyyat və iqtisadi potensialını zirvəyə qaldırır. Qars-İğdır-Aralıq-Dilucu-Sədərək-Naxçıvan-Culfa dəmir yolu xətti təkcə Türkiyə və Naxçıvanı Azərbaycanın əsas ərazisi ilə birləşdirmir, həm də qlobal miqyasda Avropa ilə Asiyanın ticarət əlaqələri üçün olduqca əlverişli, qısa və təhlükəsiz bir marşrut formalaşdırır. Bu xəttin Bakı-Tbilisi-Qars layihəsi ilə inteqrasiya olunması ölkəmizin geoiqtisadi çəkisini daha da möhkəmləndirir. Eyni zamanda, sənəd Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun, xüsusən də Şuşa və ətrafının füsunkar turizm imkanlarını dünyaya açır, regionun investisiya potensialını reallığa çevirir. Vətən müharibəsi günlərində olduğu kimi, bu gün də işğaldan azad olunmuş ərazilərin yenidən qurulması, bərpası və "Ağıllı şəhər", "Ağıllı kənd" konsepsiyaları ilə dirçəldilməsi prosesində Azərbaycan ilə Türkiyə çiyin-çiyinə, sıx əməkdaşlıq şəraitində fəaliyyət göstərir.

Beynəlxalq arenada milli maraqlarımızın müdafiəsi və ölkəmizin nüfuzunun artması istiqamətində sənədin ortaya qoyduğu ən mühüm vəzifələrdən biri də informasiya mübadiləsinin gücləndirilməsi və xaricdə yaşayan türk və Azərbaycan icmalarının, diasporlarının potensialının birləşdirilməsidir. Bu gün beynəlxalq aləmdə qarşılaşdığımız qarayaxma kampaniyalarına, dezinformasiyalara qarşı birgə Media Platforması əsasında informasiya, kommunikasiya və rəqəmsal diplomatiya istiqamətində ikitərəfli əlaqələrin genişləndirilməsi strateji xarakter daşıyır. Hər iki ölkənin diasporlarının bütün parametrlər üzrə inteqrasiyası, strateji məsələlərdə birgə qərarların qəbul edilərək vahid cəbhədən çıxış edilməsi qarşılıqlı maraq doğuran bütün məsələlərdə sarsılmaz həmrəyliyimizi təmin edir.

Şuşa Bəyannaməsinin imzalanması sadəcə bir günlük tarixi an deyil, hər il daha da dərinləşən, elmi və geosiyasi cəhətdən təhlil edilən canlı bir prosesdir. Təsadüfi deyil ki, Bəyannamənin imzalandığı 15 iyun tarixi ölkəmizdə həm də Milli Qurtuluş Günü kimi qeyd olunur və artıq gözəl bir ənənəyə çevrilərək hər il Şuşada bu münasibətlə möhtəşəm beynəlxalq konfranslar keçirilir. Bu konfranslar sənədin gətirdiyi yeni dünya nizamını və hədəfləri addım-addım təhlil edir. Belə ki, sənədin birinci ildönümündə, 2022-ci il iyunun 15-də Yeni Azərbaycan Partiyasının təşkilatçılığı ilə “Azərbaycan-Türkiyə strateji müttəfiqlik münasibətləri Qafqaz və region üçün sülh və sabitlik mənbəyidir” adlı konfrans keçirilərək sənədin regional sülhə töhfəsi dəyərləndirildi. 2023-cü ilin iyunun 15-də “Heydər Əliyev İli” çərçivəsində, həm də Milli Qurtuluş Gününə təsadüf edən ikinci ildönümdə “Qurtuluşdan Zəfərə” mövzusunda keçirilən konfrans müstəqilliyimizin qorunmasından Şuşa zəfərinə gedən dahi liderlik xəttini işıqlandırdı. 2024-cü ilin iyunun 15-də isə dünya miqyasında baş verən qlobal dəyişikliklər fonunda “Türk Dövlətləri Təşkilatı: geosiyasi reallıqlar və qlobal kataklizmlər fonunda yeni strateji hədəflərə doğru” mövzusunda beynəlxalq konfrans keçirilərək bu müttəfiqliyin bütövlükdə Türk dünyasının birliyinə necə bir lokomotiv olduğu nümayiş etdirildi. Nəhayət, ötən il — 2025-ci ilin iyunun 15-də Şuşada baş tutan “Yeni dünya nizamı: geosiyasi aspektlər və qlobal çağırışlar” adlı beynəlxalq konfrans bir daha sübut etdi ki, Azərbaycan ilə Türkiyənin strateji ortaqlığı təkcə lokal xarakter daşımır, o, planetar miqyasda gedən proseslərə təsir göstərmək gücündə olan qlobal bir amildir.

Bütün bu faktlar və keçilən şərəfli yol bir həqiqəti ortaya qoyur: Şuşa Bəyannaməsi iki qardaş dövlət arasında münasibətlərin gələcək üfüqlərini tam mənası ilə müəyyən edən, əlaqələrimizi ən ali, əlçatmaz zirvəyə qaldıran keyfiyyətcə yeni bir işbirliyi zəmanətidir.

Bu möhtəşəm tarixi salnamənin və sarsılmaz müttəfiqlik zirvəsinin memarı, heç şübhəsiz, Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevin uzaqgörən, qətiyyətli və milli maraqlara söykənən dahi siyasətidir. Müzəffər Ali Baş Komandan kimi xalqımıza bəxş etdiyi Şanlı Zəfəri diplomatik müstəvidə Şuşa Bəyannaməsi ilə əbədiləşdirən dövlətimizin başçısı, regional reallıqları diktə edən qlobal bir lider olduğunu bütün dünyaya sübut etdi. Onun rəhbərliyi ilə Azərbaycan sadəcə öz torpaqlarını azad etmədi, həm də qardaş Türkiyə ilə münasibətləri əlçatmaz bir müttəfiqlik mərhələsinə ucaltdı, Ulu öndərin vəsiyyətini reallığa çevirərək gələcək nəsillər üçün qüdrətli, basılmaz və nüfuzlu bir dövlət mirası qoydu.



Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi


Xəbəri paylaş


Digər xəbərlər



Xəbərə şərh yaz
Ad və soyad:*
E-Mail:
Şərhiniz:
Kodu yazın: *
yenilə, əgər kod görünmürsə
15-06-2026