Alimlər Uolles xəttinin sirrini araşdırdı: Asiya və Avstraliyanın canlıları niyə fərqlidir?
Tarix: 31-07-2026 | Saat: 20:00
Bölmə:Özəl | çapa göndər
Asiya ilə Avstraliya arasında yerləşən və Uolles xətti (Wallace Line) adlandırılan biocoğrafi sərhəd milyonlarla ildir iki qitənin canlılar aləmini bir-birindən ayıran əsas təbii maneələrdən biri hesab olunur. Science jurnalında dərc edilən yeni araşdırma bu fərqin formalaşmasında tektonik proseslərin və qlobal iqlim dəyişikliklərinin həlledici rol oynadığını göstərir.
Tədqiqat müəlliflərinin bildirdiyinə görə, təxminən 30 milyon il əvvəl Avstraliya tektonik plitəsinin Antarktidadan ayrılması okean cərəyanlarını dəyişdirib və Yer kürəsinin iqliminə əhəmiyyətli təsir göstərib. Araşdırmaya rəhbərlik edən alim Aleks Skilsin sözlərinə görə, bu geoloji proses dərin okean hövzələrinin yaranmasına və qlobal miqyasda soyumanın başlamasına səbəb olub.
Alimlər hesab edirlər ki, iqlimdə baş verən dəyişikliklər nəticəsində Asiya və Avstraliyada yaşayan canlılar fərqli təkamül yolu keçiblər. Asiyanın isti və rütubətli tropik meşələrində biomüxtəliflik sürətlə artdığı halda, Avstraliyada daha quraq şərait bir çox növün uzun müddət təcrid olunmuş şəkildə inkişaf etməsinə şərait yaradıb.
Buna görə də Asiya tərəfində pələnglər, fillər və müxtəlif primat növləri geniş yayılıb, Avstraliya isə kenqurular, koalalar, yumurta qoyan məməlilər və özünəməxsus sürünənlər kimi yalnız həmin bölgəyə xas canlılarla seçilir.
Tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, Uolles xətti tam keçilməz sərhəd deyil. Nadir hallarda bəzi heyvan və quş növləri bu biocoğrafi sərhədi aşa bilsə də, milyonlarla il ərzində o, Asiya və Avstraliya faunasının ayrı-ayrı istiqamətlərdə formalaşmasına təsir edən ən mühüm təbii amillərdən biri olaraq qalıb.
Alimlərin fikrincə, Uolles xətti üzərində aparılan tədqiqatlar gələcəkdə iqlim dəyişikliyi fonunda heyvan növlərinin yeni yaşayış mühitlərinə necə uyğunlaşacağını və ekosistemlərin hansı istiqamətdə dəyişə biləcəyini daha dəqiq proqnozlaşdırmağa imkan verə bilər.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 31-07-2026 | Saat: 20:00
Bölmə:Özəl | çapa göndər
Asiya ilə Avstraliya arasında yerləşən və Uolles xətti (Wallace Line) adlandırılan biocoğrafi sərhəd milyonlarla ildir iki qitənin canlılar aləmini bir-birindən ayıran əsas təbii maneələrdən biri hesab olunur. Science jurnalında dərc edilən yeni araşdırma bu fərqin formalaşmasında tektonik proseslərin və qlobal iqlim dəyişikliklərinin həlledici rol oynadığını göstərir.
Tədqiqat müəlliflərinin bildirdiyinə görə, təxminən 30 milyon il əvvəl Avstraliya tektonik plitəsinin Antarktidadan ayrılması okean cərəyanlarını dəyişdirib və Yer kürəsinin iqliminə əhəmiyyətli təsir göstərib. Araşdırmaya rəhbərlik edən alim Aleks Skilsin sözlərinə görə, bu geoloji proses dərin okean hövzələrinin yaranmasına və qlobal miqyasda soyumanın başlamasına səbəb olub.
Alimlər hesab edirlər ki, iqlimdə baş verən dəyişikliklər nəticəsində Asiya və Avstraliyada yaşayan canlılar fərqli təkamül yolu keçiblər. Asiyanın isti və rütubətli tropik meşələrində biomüxtəliflik sürətlə artdığı halda, Avstraliyada daha quraq şərait bir çox növün uzun müddət təcrid olunmuş şəkildə inkişaf etməsinə şərait yaradıb.
Buna görə də Asiya tərəfində pələnglər, fillər və müxtəlif primat növləri geniş yayılıb, Avstraliya isə kenqurular, koalalar, yumurta qoyan məməlilər və özünəməxsus sürünənlər kimi yalnız həmin bölgəyə xas canlılarla seçilir.
Tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, Uolles xətti tam keçilməz sərhəd deyil. Nadir hallarda bəzi heyvan və quş növləri bu biocoğrafi sərhədi aşa bilsə də, milyonlarla il ərzində o, Asiya və Avstraliya faunasının ayrı-ayrı istiqamətlərdə formalaşmasına təsir edən ən mühüm təbii amillərdən biri olaraq qalıb.
Alimlərin fikrincə, Uolles xətti üzərində aparılan tədqiqatlar gələcəkdə iqlim dəyişikliyi fonunda heyvan növlərinin yeni yaşayış mühitlərinə necə uyğunlaşacağını və ekosistemlərin hansı istiqamətdə dəyişə biləcəyini daha dəqiq proqnozlaşdırmağa imkan verə bilər.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
31-07-2026
