20 Sentyabr - Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərlərinin dirçəliş tarixidir - DEPUTAT
Tarix: 18-09-2026 | Saat: 16:09
Bölmə:Karusel / Siyasət | çapa göndər
20 sentyabr Azərbaycan tarixində dövlətimizin suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün tam bərpasını təcəssüm etdirən mühüm tarixlərdən biridir. Bu tarix artıq təqvimdə sadəcə əlamətdar gün kimi deyil, Azərbaycanın Qarabağda yeni reallıqlarının, dövlətçilik iradəsinin və Böyük Qayıdış prosesinin rəmzlərindən biri kimi öz yerini tutur.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18 sentyabr 2024-cü il tarixli Sərəncamı ilə hər il sentyabrın 20-si Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü kimi müəyyənləşdirilib. 2026-cı ildə üçüncü dəfə qeyd olunan bu günün məhz həmin dörd şəhərin adı ilə əlaqələndirilməsi təsadüfi deyil. Çünki bu şəhərlərin hər biri Azərbaycanın Qarabağdakı tarixi, mədəni və ictimai həyatında xüsusi yer tutur.
20 sentyabrın mahiyyətini anlamaq üçün 2023-cü ilin sentyabrında baş verən hadisələrə nəzər salmaq vacibdir. Həmin tarixdə Azərbaycanın Qarabağ iqtisadi rayonunda həyata keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində dövlət suverenliyinin bərpası üçün mühüm mərhələ başa çatdı. Bunun ardınca Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağının Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərlərində ucaldılması dövlətimizin həmin ərazilərdə suveren hüquqlarının real təcəssümünə çevrildi. Prezident İlham Əliyev 15 oktyabr 2023-cü ildə bu şəhərlərin hər birində Dövlət Bayrağını ucaltdı.
Xüsusilə Xankəndidə Dövlət Bayrağının ucaldılması tarixi baxımdan böyük əhəmiyyət daşıyırdı. Prezident İlham Əliyevin həmin gün Xankəndidəki çıxışında uzun illər ərzində qarşıya qoyulmuş əsas məqsədlərdən birinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası və Dövlət Bayrağının bütün ərazilərimizdə dalğalandırılması olduğu vurğulanmışdı. Bu məqsədin reallaşması Azərbaycanın müstəqillik tarixinin mühüm nəticələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Xankəndinin yeni mərhələdə inkişafı artıq təkcə bərpa və yenidənqurma ilə məhdudlaşmır. Şəhər Azərbaycanın ictimai, iqtisadi, mədəni və beynəlxalq tədbirlərinin keçirildiyi məkanlardan birinə çevrilir. 2023-cü il noyabrın 8-də burada Vətən müharibəsində əldə olunmuş Zəfərin üçüncü ildönümünə həsr olunan hərbi parad keçirildi. Sonrakı dövrdə Qarabağ Universitetinin fəaliyyəti bərpa olundu, müxtəlif infrastruktur layihələri həyata keçirildi, biznes və ictimai tədbirlər üçün yeni imkanlar yaradıldı.
Qarabağ Universitetinin Xankəndidə yaradılması xüsusi əhəmiyyət daşıyan addımlardan biridir. Prezident İlham Əliyevin 28 noyabr 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə Xankəndidə yerləşən ali təhsil müəssisəsinin bazasında Qarabağ Universiteti yaradılıb. Universitetin əsas məqsədlərindən biri regionun inkişafı və əmək bazarının tələblərinə uyğun yüksəkixtisaslı kadrların hazırlanmasıdır. Bu baxımdan universitet yalnız təhsil müəssisəsi deyil, Qarabağın gələcək intellektual və insan kapitalının formalaşmasına xidmət edən mühüm institusional layihədir.
Xankəndidə son illərdə iqtisadi və ictimai həyatın canlandırılması istiqamətində də mühüm addımlar atılıb. 2025-ci ilin iyulunda “Xankəndi” Biznes Mərkəzinin açılması, şəhərdə yeni nəqliyyat və ictimai infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsi, beynəlxalq tədbirlərin təşkili bu şəhərin Qarabağın mühüm mərkəzlərindən birinə çevrilməsi prosesinin davam etdiyini göstərir.
Xocalı isə Azərbaycanın yaddaşında xüsusi yeri olan şəhərdir. Xocalıda Dövlət Bayrağının ucaldılması yalnız ərazi üzərində suverenliyin bərpasını deyil, xalqımızın yaddaşında dərin iz buraxmış faciənin baş verdiyi şəhərin yenidən həyata qaytarılmasını da ifadə edir. Xocalı şəhərində Soyqırımı Memorialının yaradılması və əhalinin mərhələli şəkildə öz doğma yurduna qayıtması bu prosesin mühüm istiqamətlərindəndir. Prezidentin rəsmi internet səhifəsində də Xocalıya keçmiş məcburi köçkünlərin qayıdışının 28 may 2024-cü ildən başladığı və prosesin davam etdiyi qeyd olunur.
Xocavəndin inkişafında da yeni mərhələ başlayıb. Şəhərin və kəndlərin bərpası, sosial infrastrukturun qurulması, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yaşayış məntəqələrinə qayıdışı Qarabağda Böyük Qayıdış siyasətinin tərkib hissəsidir. Xocavənd rayonunun inzibati ərazisində yerləşən tarixi və mədəni irs nümunələrinin qorunması da qarşıdakı dövr üçün mühüm vəzifələrdən biridir. Rəsmi məlumatlara əsasən, Xocavənd rayonunun şəhər mərkəzi də daxil olmaqla ərazisi 2023-cü ilin sentyabrında keçirilmiş lokal xarakterli antiterror tədbirlərindən sonra tam şəkildə işğaldan azad edilib.
Ağdərə ilə bağlı mühüm addımlardan biri isə rayonun inzibati statusunun bərpa edilməsi oldu. Azərbaycan Respublikasının 5 dekabr 2023-cü il tarixli Qanunu ilə mərkəzi Ağdərə şəhəri olmaqla yeni inzibati ərazi vahidi yaradıldı. Qanuna əsasən Ağdam, Kəlbəcər və Tərtər rayonlarının inzibati ərazi bölgüsündə dəyişikliklər edildi və bir sıra yaşayış məntəqələri Ağdərə rayonunun tərkibinə daxil edildi.
Bu gün Qarabağda görülən işlərin əsas məqsədi yalnız dağıdılmış şəhər və kəndlərin fiziki olaraq yenidən qurulması deyil. Qarşıda daha böyük vəzifə dayanır: burada təhlükəsiz, dayanıqlı və müasir yaşayış mühiti formalaşdırmaq, iqtisadi fəallığı təmin etmək, təhsil və səhiyyə imkanlarını genişləndirmək, insanların öz doğma torpaqlarında layiqli həyat qurmasına şərait yaratmaq.
Böyük Qayıdışın mahiyyəti də məhz bundan ibarətdir. İnsanların doğma yurda qayıtması ilə yanaşı, həmin ərazilərdə məktəblərin, xəstəxanaların, yaşayış məhəllələrinin, yolların, kommunal sistemlərin, biznes və istehsal obyektlərinin yaradılması bütöv bir regional inkişaf modelinin formalaşmasını şərtləndirir.
Bu baxımdan Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü həm keçmişə ehtiram, həm bu günün reallıqlarının qiymətləndirilməsi, həm də gələcəyə baxış günüdür. Bu tarix bizə göstərir ki, dövlətçilik yalnız sərhədlərin qorunması ilə məhdudlaşmır. Dövlətçilik həm də azad edilmiş ərazilərdə həyatın yenidən qurulması, insanların öz doğma yurdlarına qaytarılması və həmin torpaqların ölkənin vahid sosial-iqtisadi məkanına inteqrasiyası deməkdir.
20 sentyabrın hər il qeyd olunması Azərbaycanın suverenliyinin bərpası ilə başlayan yeni mərhələnin yaddaşlarda yaşadılmasına xidmət edir. Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərədə bu gün aparılan quruculuq işləri isə tariximizin yeni səhifəsini formalaşdırır. Əminəm ki, qarşıdakı illərdə bu şəhərlərin hər biri özünəməxsus siması, inkişaf etmiş infrastrukturu, iqtisadi potensialı və yenidən doğma yurda qayıdan sakinləri ilə Qarabağın yeni həyatının parlaq nümunələrindən birinə çevriləcək.
Asif Əsgərov,
Milli Məclisin deputatı
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 18-09-2026 | Saat: 16:09
Bölmə:Karusel / Siyasət | çapa göndər
20 sentyabr Azərbaycan tarixində dövlətimizin suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün tam bərpasını təcəssüm etdirən mühüm tarixlərdən biridir. Bu tarix artıq təqvimdə sadəcə əlamətdar gün kimi deyil, Azərbaycanın Qarabağda yeni reallıqlarının, dövlətçilik iradəsinin və Böyük Qayıdış prosesinin rəmzlərindən biri kimi öz yerini tutur.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18 sentyabr 2024-cü il tarixli Sərəncamı ilə hər il sentyabrın 20-si Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü kimi müəyyənləşdirilib. 2026-cı ildə üçüncü dəfə qeyd olunan bu günün məhz həmin dörd şəhərin adı ilə əlaqələndirilməsi təsadüfi deyil. Çünki bu şəhərlərin hər biri Azərbaycanın Qarabağdakı tarixi, mədəni və ictimai həyatında xüsusi yer tutur.
20 sentyabrın mahiyyətini anlamaq üçün 2023-cü ilin sentyabrında baş verən hadisələrə nəzər salmaq vacibdir. Həmin tarixdə Azərbaycanın Qarabağ iqtisadi rayonunda həyata keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində dövlət suverenliyinin bərpası üçün mühüm mərhələ başa çatdı. Bunun ardınca Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağının Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərlərində ucaldılması dövlətimizin həmin ərazilərdə suveren hüquqlarının real təcəssümünə çevrildi. Prezident İlham Əliyev 15 oktyabr 2023-cü ildə bu şəhərlərin hər birində Dövlət Bayrağını ucaltdı.
Xüsusilə Xankəndidə Dövlət Bayrağının ucaldılması tarixi baxımdan böyük əhəmiyyət daşıyırdı. Prezident İlham Əliyevin həmin gün Xankəndidəki çıxışında uzun illər ərzində qarşıya qoyulmuş əsas məqsədlərdən birinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası və Dövlət Bayrağının bütün ərazilərimizdə dalğalandırılması olduğu vurğulanmışdı. Bu məqsədin reallaşması Azərbaycanın müstəqillik tarixinin mühüm nəticələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Xankəndinin yeni mərhələdə inkişafı artıq təkcə bərpa və yenidənqurma ilə məhdudlaşmır. Şəhər Azərbaycanın ictimai, iqtisadi, mədəni və beynəlxalq tədbirlərinin keçirildiyi məkanlardan birinə çevrilir. 2023-cü il noyabrın 8-də burada Vətən müharibəsində əldə olunmuş Zəfərin üçüncü ildönümünə həsr olunan hərbi parad keçirildi. Sonrakı dövrdə Qarabağ Universitetinin fəaliyyəti bərpa olundu, müxtəlif infrastruktur layihələri həyata keçirildi, biznes və ictimai tədbirlər üçün yeni imkanlar yaradıldı.
Qarabağ Universitetinin Xankəndidə yaradılması xüsusi əhəmiyyət daşıyan addımlardan biridir. Prezident İlham Əliyevin 28 noyabr 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə Xankəndidə yerləşən ali təhsil müəssisəsinin bazasında Qarabağ Universiteti yaradılıb. Universitetin əsas məqsədlərindən biri regionun inkişafı və əmək bazarının tələblərinə uyğun yüksəkixtisaslı kadrların hazırlanmasıdır. Bu baxımdan universitet yalnız təhsil müəssisəsi deyil, Qarabağın gələcək intellektual və insan kapitalının formalaşmasına xidmət edən mühüm institusional layihədir.
Xankəndidə son illərdə iqtisadi və ictimai həyatın canlandırılması istiqamətində də mühüm addımlar atılıb. 2025-ci ilin iyulunda “Xankəndi” Biznes Mərkəzinin açılması, şəhərdə yeni nəqliyyat və ictimai infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsi, beynəlxalq tədbirlərin təşkili bu şəhərin Qarabağın mühüm mərkəzlərindən birinə çevrilməsi prosesinin davam etdiyini göstərir.
Xocalı isə Azərbaycanın yaddaşında xüsusi yeri olan şəhərdir. Xocalıda Dövlət Bayrağının ucaldılması yalnız ərazi üzərində suverenliyin bərpasını deyil, xalqımızın yaddaşında dərin iz buraxmış faciənin baş verdiyi şəhərin yenidən həyata qaytarılmasını da ifadə edir. Xocalı şəhərində Soyqırımı Memorialının yaradılması və əhalinin mərhələli şəkildə öz doğma yurduna qayıtması bu prosesin mühüm istiqamətlərindəndir. Prezidentin rəsmi internet səhifəsində də Xocalıya keçmiş məcburi köçkünlərin qayıdışının 28 may 2024-cü ildən başladığı və prosesin davam etdiyi qeyd olunur.
Xocavəndin inkişafında da yeni mərhələ başlayıb. Şəhərin və kəndlərin bərpası, sosial infrastrukturun qurulması, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yaşayış məntəqələrinə qayıdışı Qarabağda Böyük Qayıdış siyasətinin tərkib hissəsidir. Xocavənd rayonunun inzibati ərazisində yerləşən tarixi və mədəni irs nümunələrinin qorunması da qarşıdakı dövr üçün mühüm vəzifələrdən biridir. Rəsmi məlumatlara əsasən, Xocavənd rayonunun şəhər mərkəzi də daxil olmaqla ərazisi 2023-cü ilin sentyabrında keçirilmiş lokal xarakterli antiterror tədbirlərindən sonra tam şəkildə işğaldan azad edilib.
Ağdərə ilə bağlı mühüm addımlardan biri isə rayonun inzibati statusunun bərpa edilməsi oldu. Azərbaycan Respublikasının 5 dekabr 2023-cü il tarixli Qanunu ilə mərkəzi Ağdərə şəhəri olmaqla yeni inzibati ərazi vahidi yaradıldı. Qanuna əsasən Ağdam, Kəlbəcər və Tərtər rayonlarının inzibati ərazi bölgüsündə dəyişikliklər edildi və bir sıra yaşayış məntəqələri Ağdərə rayonunun tərkibinə daxil edildi.
Bu gün Qarabağda görülən işlərin əsas məqsədi yalnız dağıdılmış şəhər və kəndlərin fiziki olaraq yenidən qurulması deyil. Qarşıda daha böyük vəzifə dayanır: burada təhlükəsiz, dayanıqlı və müasir yaşayış mühiti formalaşdırmaq, iqtisadi fəallığı təmin etmək, təhsil və səhiyyə imkanlarını genişləndirmək, insanların öz doğma torpaqlarında layiqli həyat qurmasına şərait yaratmaq.
Böyük Qayıdışın mahiyyəti də məhz bundan ibarətdir. İnsanların doğma yurda qayıtması ilə yanaşı, həmin ərazilərdə məktəblərin, xəstəxanaların, yaşayış məhəllələrinin, yolların, kommunal sistemlərin, biznes və istehsal obyektlərinin yaradılması bütöv bir regional inkişaf modelinin formalaşmasını şərtləndirir.
Bu baxımdan Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü həm keçmişə ehtiram, həm bu günün reallıqlarının qiymətləndirilməsi, həm də gələcəyə baxış günüdür. Bu tarix bizə göstərir ki, dövlətçilik yalnız sərhədlərin qorunması ilə məhdudlaşmır. Dövlətçilik həm də azad edilmiş ərazilərdə həyatın yenidən qurulması, insanların öz doğma yurdlarına qaytarılması və həmin torpaqların ölkənin vahid sosial-iqtisadi məkanına inteqrasiyası deməkdir.
20 sentyabrın hər il qeyd olunması Azərbaycanın suverenliyinin bərpası ilə başlayan yeni mərhələnin yaddaşlarda yaşadılmasına xidmət edir. Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərədə bu gün aparılan quruculuq işləri isə tariximizin yeni səhifəsini formalaşdırır. Əminəm ki, qarşıdakı illərdə bu şəhərlərin hər biri özünəməxsus siması, inkişaf etmiş infrastrukturu, iqtisadi potensialı və yenidən doğma yurda qayıdan sakinləri ilə Qarabağın yeni həyatının parlaq nümunələrindən birinə çevriləcək.
Asif Əsgərov,
Milli Məclisin deputatı
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
18-09-2026
