Azərbaycanın yeni sənaye xətti
Tarix: 24-09-2026 | Saat: 10:15
Bölmə:Siyasət | çapa göndər
Azərbaycanın iqtisadi inkişafında yeni mərhələ yalnız yeni müəssisələrin yaradılması ilə deyil, ölkənin malik olduğu təbii ehtiyatların hansı səviyyədə emal olunması ilə də müəyyənləşir. Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair Dövlət Proqramına həsr olunmuş müşavirə bu baxımdan diqqət çəkən mühüm mesajlarla yadda qaldı. Qarşıdakı illər üçün əsas məqsəd yalnız filiz çıxarmaq deyil, həmin xammalı ölkə daxilində emal edərək daha yüksək əlavə dəyər yaradan məhsula çevirməkdir.
Bu yanaşmanın mahiyyəti sadədir: Azərbaycan öz sərvətini xammal kimi satmaqla kifayətlənməməli, onun iqtisadi dəyərini son məhsula qədər artırmalıdır. Bunun üçün mədənçilik, emal, metallurgiya və hazır məhsul istehsalını bir-birinə bağlayan vahid istehsal zəncirinin formalaşdırılması nəzərdə tutulur. Belə model həm sənayenin şaxələndirilməsinə, həm yeni iş yerlərinin açılmasına, həm də qeyri-neft sektorunun ixrac imkanlarının genişlənməsinə təsir göstərə bilər.
Müşavirədə qarşıdakı dövr üçün beş mindən artıq daimi iş yerinin yaradılması kimi konkret hədəfin səsləndirilməsi də təsadüfi deyil. Söhbət təkcə statistikanı dəyişən yeni iş yerlərindən getmir. Mədən və metallurgiya sahəsində yaradılan hər bir müəssisə ətrafında mühəndislikdən logistika və xidmət sektoruna qədər bütöv bir iqtisadi fəaliyyət zənciri formalaşır. Bu isə sənayenin regionların iqtisadi həyatındakı rolunu da artırır.
Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində mövcud mineral ehtiyatların iqtisadi dövriyyəyə cəlb edilməsi məsələsi də bu prosesə ayrıca məna verir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpası yalnız yaşayış məntəqələrinin qurulması ilə məhdudlaşmır; burada yeni iqtisadi məkanın yaradılması da qarşıda duran əsas vəzifələrdəndir. Təbii sərvətlərin qanunvericilik və ekoloji tələblər çərçivəsində səmərəli istifadəsi həmin ərazilərdə sənaye potensialının formalaşmasının istiqamətlərindən biri ola bilər.
Əslində, qarşıya qoyulan vəzifənin mahiyyəti “mədən” anlayışına münasibətin dəyişməsindədir. Mədən yalnız yerin altından çıxarılan sərvət mənbəyi deyil, düzgün qurulduğu halda, emal sənayesinə, texnologiyaya, məşğulluğa və ixraca işləyən böyük iqtisadi zəncirin başlanğıcıdır. Azərbaycanın qarşısında duran məsələ də məhz bu zəncirin mümkün qədər çox həlqəsini ölkə daxilində yaratmaqdır.
2027–2030-cu illəri əhatə edəcək Dövlət Proqramının hazırlanması bu baxımdan strateji əhəmiyyət daşıyır. Əgər qarşıya qoyulan məqsədlər ardıcıl şəkildə həyata keçirilərsə, dağ-mədən və metallurgiya sənayesi Azərbaycanın qeyri-neft sənayesinin əsas dayaqlarından birinə çevrilə bilər. Burada əsas ölçü yalnız nə qədər filiz çıxarıldığı deyil, həmin filizdən ölkə daxilində nə qədər əlavə dəyər yaradıldığı olacaq.
Azərbaycanın sənaye siyasətində yeni xətt getdikcə daha aydın görünür: torpağın altındakı sərvəti çıxarmaq kifayət deyil, onu iqtisadi gücə çevirmək lazımdır. Dağdan başlayan yol zavoda, zavoddan isə daxili bazara və dünya bazarına çıxan məhsula qədər uzanmalıdır.
İlqar Kərimov,
YAP Tovuz Rayon Təşkilatının sədr müavini
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 24-09-2026 | Saat: 10:15
Bölmə:Siyasət | çapa göndər
Azərbaycanın iqtisadi inkişafında yeni mərhələ yalnız yeni müəssisələrin yaradılması ilə deyil, ölkənin malik olduğu təbii ehtiyatların hansı səviyyədə emal olunması ilə də müəyyənləşir. Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair Dövlət Proqramına həsr olunmuş müşavirə bu baxımdan diqqət çəkən mühüm mesajlarla yadda qaldı. Qarşıdakı illər üçün əsas məqsəd yalnız filiz çıxarmaq deyil, həmin xammalı ölkə daxilində emal edərək daha yüksək əlavə dəyər yaradan məhsula çevirməkdir.
Bu yanaşmanın mahiyyəti sadədir: Azərbaycan öz sərvətini xammal kimi satmaqla kifayətlənməməli, onun iqtisadi dəyərini son məhsula qədər artırmalıdır. Bunun üçün mədənçilik, emal, metallurgiya və hazır məhsul istehsalını bir-birinə bağlayan vahid istehsal zəncirinin formalaşdırılması nəzərdə tutulur. Belə model həm sənayenin şaxələndirilməsinə, həm yeni iş yerlərinin açılmasına, həm də qeyri-neft sektorunun ixrac imkanlarının genişlənməsinə təsir göstərə bilər.
Müşavirədə qarşıdakı dövr üçün beş mindən artıq daimi iş yerinin yaradılması kimi konkret hədəfin səsləndirilməsi də təsadüfi deyil. Söhbət təkcə statistikanı dəyişən yeni iş yerlərindən getmir. Mədən və metallurgiya sahəsində yaradılan hər bir müəssisə ətrafında mühəndislikdən logistika və xidmət sektoruna qədər bütöv bir iqtisadi fəaliyyət zənciri formalaşır. Bu isə sənayenin regionların iqtisadi həyatındakı rolunu da artırır.
Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində mövcud mineral ehtiyatların iqtisadi dövriyyəyə cəlb edilməsi məsələsi də bu prosesə ayrıca məna verir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpası yalnız yaşayış məntəqələrinin qurulması ilə məhdudlaşmır; burada yeni iqtisadi məkanın yaradılması da qarşıda duran əsas vəzifələrdəndir. Təbii sərvətlərin qanunvericilik və ekoloji tələblər çərçivəsində səmərəli istifadəsi həmin ərazilərdə sənaye potensialının formalaşmasının istiqamətlərindən biri ola bilər.
Əslində, qarşıya qoyulan vəzifənin mahiyyəti “mədən” anlayışına münasibətin dəyişməsindədir. Mədən yalnız yerin altından çıxarılan sərvət mənbəyi deyil, düzgün qurulduğu halda, emal sənayesinə, texnologiyaya, məşğulluğa və ixraca işləyən böyük iqtisadi zəncirin başlanğıcıdır. Azərbaycanın qarşısında duran məsələ də məhz bu zəncirin mümkün qədər çox həlqəsini ölkə daxilində yaratmaqdır.
2027–2030-cu illəri əhatə edəcək Dövlət Proqramının hazırlanması bu baxımdan strateji əhəmiyyət daşıyır. Əgər qarşıya qoyulan məqsədlər ardıcıl şəkildə həyata keçirilərsə, dağ-mədən və metallurgiya sənayesi Azərbaycanın qeyri-neft sənayesinin əsas dayaqlarından birinə çevrilə bilər. Burada əsas ölçü yalnız nə qədər filiz çıxarıldığı deyil, həmin filizdən ölkə daxilində nə qədər əlavə dəyər yaradıldığı olacaq.
Azərbaycanın sənaye siyasətində yeni xətt getdikcə daha aydın görünür: torpağın altındakı sərvəti çıxarmaq kifayət deyil, onu iqtisadi gücə çevirmək lazımdır. Dağdan başlayan yol zavoda, zavoddan isə daxili bazara və dünya bazarına çıxan məhsula qədər uzanmalıdır.
İlqar Kərimov,
YAP Tovuz Rayon Təşkilatının sədr müavini
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
24-09-2026
23-09-2026
