Adəm İsmayıl Bakuvi: “II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu ölkənin investisiya potensialının yalnız ənənəvi neft-qaz imkanları ilə məhdudlaşmadığını nümayiş etdirən mühüm platforma oldu”
Tarix: 28-09-2026 | Saat: 11:35
Bölmə:Manşet / Siyasət | çapa göndər
“Sentyabrın 26-da Bakıda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin himayəsi ilə keçirilən II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu Azərbaycanın beynəlxalq iqtisadi münasibətlər sistemində artan rolunu nümayiş etdirən mühüm tədbirlərdən biri kimi diqqət çəkdi. Forumun əsas müzakirə platformalarından biri olan “Parçalanmış dünyada etimadın bərpası: Cənubi Qafqaz qlobal bağlantı və investisiya sabitliyinin dayağı kimi” adlı paneldə dövlət başçısının iştirakı, dünyanın aparıcı maliyyə qurumlarının rəhbərləri və iri investorlarla aparılan fikir mübadiləsi ölkənin qarşıdakı illər üçün iqtisadi inkişaf istiqamətlərini geniş şəkildə ortaya qoydu. Forumda iştirak edən institutların idarə etdiyi aktivlərin ümumi həcminin təxminən 30 trilyon dollar olması tədbirin beynəlxalq miqyasını da göstərirdi. Panelin moderatoru, “Global Infrastructure Partners” şirkətinin sədri və baş icraçı direktoru Adebayo Ogunlesi çıxışının əvvəlində Azərbaycanın son iyirmi ildən artıq dövrdə keçdiyi iqtisadi inkişaf mərhələsinə toxunaraq ölkədə baş verən dəyişikliklərin miqyasını diqqətə çatdırdı. O, Azərbaycanda əldə edilmiş makroiqtisadi nəticələri qeyd etməklə yanaşı, tədbirdə dünyanın aparıcı investisiya institutlarının təmsilçilərinin iştirak etdiyini vurğuladı. Belə bir investor auditoriyasının Bakıda bir araya gəlməsi Azərbaycanın beynəlxalq kapital üçün yaratdığı imkanlara diqqətin artdığını göstərən amillərdən biri kimi qiymətləndirilə bilər.”
Bu fikirləri aia.az-a verdiyi açıqlamasında Vəhdət Partiyasının sədri, ictimai-siyasi xadim Adəm İsmayıl Bakuvi səsləndirib.
Partiya sədri qeyd edib ki, son iki onillik ərzində həyata keçirilən iqtisadi siyasətin nəticələri ölkənin maliyyə imkanlarının əhəmiyyətli dərəcədə genişləndiyini göstərir: “Forum zamanı səsləndirilən göstəricilərə əsasən, Azərbaycanın Ümumi Daxili Məhsulu 10 dəfədən çox artaraq 7 milyard dollardan 76 milyard dollara yüksəlib. Adambaşına düşən ÜDM-in 900 dollardan 7500 dollara çatması da iqtisadi artımın əhali səviyyəsində əks olunan göstəricilərindən biri kimi təqdim edildi. Eyni dövrdə yoxsulluğun səviyyəsinin 45 faizdən 5 faizə qədər azalması sosial-iqtisadi inkişafın əsas nəticələri sırasında göstərildi. Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondunun aktivlərinin 840 milyon dollardan 75 milyard dollara qədər yüksəlməsi isə ölkənin strateji maliyyə ehtiyatlarının miqyasının necə dəyişdiyini nümayiş etdirir. Fondun aktivlərinin gələcəkdə 100 milyard dollara çatdırılması da qarşıya qoyulan mühüm məqsədlərdən biri kimi qeyd olunur. İqtisadiyyatın neft-qaz sektorundan kənar istiqamətlər hesabına genişləndirilməsi də Azərbaycanın inkişaf strategiyasında xüsusi yer tutur. Qeyri-neft-qaz sektorunun əvvəlki dövrlə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə böyüməsi və 2025-ci ilin yekunlarına əsasən ÜDM-də 71 faizlik paya sahib olması iqtisadi şaxələndirmə siyasətinin nəticələrindən biri kimi təqdim edilir. Eyni zamanda, qaz sənayesində də ciddi artım qeydə alınıb. 2003-cü ildə 5 milyard kubmetr səviyyəsində olan təbii qaz hasilatının 2025-ci ildə 50 milyard kubmetrə çatdırılması Azərbaycanın enerji sektorundakı imkanlarını genişləndirib. Bu gün ölkə Avropa və Türkiyənin enerji təhlükəsizliyində mühüm tərəfdaş kimi çıxış edir və bp, TotalEnergies, ADNOC, Exxon kimi iri beynəlxalq şirkətlərlə əməkdaşlıq edir. Maliyyə dayanıqlığının başqa bir göstəricisi dövlət borcunun səviyyəsidir. Böyük infrastruktur layihələrinin, sosial proqramların və müdafiə xərclərinin həyata keçirilməsinə baxmayaraq, xarici dövlət borcunun ÜDM-ə nisbətinin 22 faizdən 20 faizə enməsi Azərbaycanın maliyyə siyasətində ehtiyatlı yanaşmanın qorunduğunu göstərir. Bununla yanaşı, Azərbaycanın öz ərazisi üzərində suverenliyini tam bərpa etməsi, Ağ Evdə sülh sazişinin imzalanması və COP29 kimi qlobal əhəmiyyətli tədbirin Bakıda keçirilməsi ölkənin beynəlxalq mövqeyinin iqtisadi göstəricilərlə yanaşı siyasi və diplomatik müstəvidə də möhkəmləndiyini nümayiş etdirən hadisələr kimi təqdim olunur. Cənab Prezident İlham Əliyev paneldə çıxışı zamanı son illərdə formalaşdırılmış iqtisadi və maliyyə imkanlarının Azərbaycanın gələcək inkişafı üçün əsas baza yaratdığını vurğuladı. Dövlət başçısının sözlərinə görə, son 20 il ərzində ölkə iqtisadiyyatına 350 milyard dollardan artıq investisiya yatırılıb və həmin vəsaitin təxminən yarısı birbaşa xarici investisiyaların payına düşüb. Bu göstəricilər Azərbaycanın gələcək mərhələdə də xarici kapital üçün cəlbedici istiqamətlərdən biri olmaq niyyətini ortaya qoyur.”
Daha sonra müsahibimiz qarşıdakı dövr üçün müəyyənləşdirilən əsas istiqamətlərdən biri olan bərpaolunan enerji sektorunun sürətli inkişafından bəhs edib: “Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda külək enerjisinin potensialı 157 giqavat həcmində qiymətləndirilir. Azərbaycanın əsas məqsədlərindən biri elektrik enerjisi istehsalında təbii qazdan istifadənin mümkün qədər azaldılması və qənaət olunan qazın ixrac üçün yönləndirilməsidir. Dövlət başçısının açıqladığı strategiyaya əsasən, qarşıdakı beş il ərzində ölkənin müxtəlif ərazilərində bərpaolunan enerji layihələrinin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Bu istiqamətdə əldə ediləcək əlavə enerji imkanlarının regional elektrik ixracına, eləcə də yüksək enerji tələbatı olan yeni texnoloji sahələrə yönəldilməsi planlaşdırılır. Süni intellekt və data mərkəzlərinin inkişafı da bu baxımdan perspektivli istiqamətlər sırasında göstərilir. İqtisadiyyatın gələcək drayverlərindən biri kimi dağ-mədən sənayesinin inkişafı da xüsusi diqqət çəkir. Forumdan bir neçə gün əvvəl bu sahə ilə bağlı qəbul edilmiş dördillik Dövlət Proqramının yeni yataqların işlənməsi, yerli və xarici investisiyaların cəlb edilməsi, xammalın daha yüksək əlavə dəyərlə emal olunması və emal sənayesinin inkişafına şərait yaradacağı gözlənilir. Beləliklə, təbii resursların yalnız hasil edilməsi deyil, onların ölkə daxilində emal edilərək daha yüksək iqtisadi dəyərə çevrilməsi qarşıdakı mərhələnin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilir. Müasir dövrdə qlobal təchizat zəncirlərində yaranan dəyişikliklər və geosiyasi risklərin artması Azərbaycanın nəqliyyat-logistika potensialının əhəmiyyətini daha da artırır. Dənizə birbaşa çıxışı olmayan ölkə olmasına baxmayaraq, Azərbaycan son illərdə həyata keçirilən infrastruktur layihələri və regional əməkdaşlıq nəticəsində Şərq–Qərb və Şimal–Cənub istiqamətlərində mühüm tranzit məntəqələrindən birinə çevrilib. Dəmir yollarının elektrikləşdirilməsi, yeni avtomobil yollarının, limanların və yükdaşıma infrastrukturlarının yaradılması ölkənin tranzit imkanlarını genişləndirib. Prezident İlham Əliyev də forumdakı çıxışında logistika, nəqliyyat və bağlantını Azərbaycanın gələcək iqtisadi inkişafının əsas drayverlərindən biri kimi göstərib. Bu strategiyanın digər mühüm istiqaməti Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrin daha da dərinləşdirilməsidir. Azərbaycanla Mərkəzi Asiya dövlətləri arasında iqtisadi, enerji, nəqliyyat və digər sahələrdə əməkdaşlıq son illərdə genişlənib. 2025-ci ilin noyabrında Prezident İlham Əliyev Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 7-ci Məşvərət Görüşündə iştirak edib. Azərbaycanın coğrafi baxımdan Cənubi Qafqazda yerləşməsinə baxmayaraq, Xəzər üzərindən Mərkəzi Asiya ilə sıx bağlantıları və Şərq–Qərb nəqliyyat marşrutlarındakı mövqeyi onu daha geniş Avrasiya iqtisadi məkanında mühüm əlaqələndirici tərəfə çevirir. Bütün bunlar göstərir ki, II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu ölkənin investisiya potensialının yalnız ənənəvi neft-qaz imkanları ilə məhdudlaşmadığını nümayiş etdirən mühüm platforma oldu. Azərbaycanın yeni iqtisadi gündəliyində bərpaolunan enerji, logistika, rəqəmsal texnologiyalar, süni intellekt, dağ-mədən sənayesi və regional inteqrasiya kimi istiqamətlər getdikcə daha böyük əhəmiyyət qazanır. Bu baxımdan forum Azərbaycanın qarşıdakı illərdə iqtisadiyyatını daha da şaxələndirmək, xarici investisiyaları genişləndirmək və Cənubi Qafqazla Mərkəzi Asiyanı birləşdirən əsas iqtisadi bağlantı mərkəzlərindən biri kimi mövqeyini gücləndirmək istiqamətində müəyyənləşdirdiyi prioritetləri nümayiş etdirdi” – deyə, Adəm İsmayıl Bakuvi fikirlərini tamamlayıb.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 28-09-2026 | Saat: 11:35
Bölmə:Manşet / Siyasət | çapa göndər
“Sentyabrın 26-da Bakıda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin himayəsi ilə keçirilən II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu Azərbaycanın beynəlxalq iqtisadi münasibətlər sistemində artan rolunu nümayiş etdirən mühüm tədbirlərdən biri kimi diqqət çəkdi. Forumun əsas müzakirə platformalarından biri olan “Parçalanmış dünyada etimadın bərpası: Cənubi Qafqaz qlobal bağlantı və investisiya sabitliyinin dayağı kimi” adlı paneldə dövlət başçısının iştirakı, dünyanın aparıcı maliyyə qurumlarının rəhbərləri və iri investorlarla aparılan fikir mübadiləsi ölkənin qarşıdakı illər üçün iqtisadi inkişaf istiqamətlərini geniş şəkildə ortaya qoydu. Forumda iştirak edən institutların idarə etdiyi aktivlərin ümumi həcminin təxminən 30 trilyon dollar olması tədbirin beynəlxalq miqyasını da göstərirdi. Panelin moderatoru, “Global Infrastructure Partners” şirkətinin sədri və baş icraçı direktoru Adebayo Ogunlesi çıxışının əvvəlində Azərbaycanın son iyirmi ildən artıq dövrdə keçdiyi iqtisadi inkişaf mərhələsinə toxunaraq ölkədə baş verən dəyişikliklərin miqyasını diqqətə çatdırdı. O, Azərbaycanda əldə edilmiş makroiqtisadi nəticələri qeyd etməklə yanaşı, tədbirdə dünyanın aparıcı investisiya institutlarının təmsilçilərinin iştirak etdiyini vurğuladı. Belə bir investor auditoriyasının Bakıda bir araya gəlməsi Azərbaycanın beynəlxalq kapital üçün yaratdığı imkanlara diqqətin artdığını göstərən amillərdən biri kimi qiymətləndirilə bilər.”
Bu fikirləri aia.az-a verdiyi açıqlamasında Vəhdət Partiyasının sədri, ictimai-siyasi xadim Adəm İsmayıl Bakuvi səsləndirib.
Partiya sədri qeyd edib ki, son iki onillik ərzində həyata keçirilən iqtisadi siyasətin nəticələri ölkənin maliyyə imkanlarının əhəmiyyətli dərəcədə genişləndiyini göstərir: “Forum zamanı səsləndirilən göstəricilərə əsasən, Azərbaycanın Ümumi Daxili Məhsulu 10 dəfədən çox artaraq 7 milyard dollardan 76 milyard dollara yüksəlib. Adambaşına düşən ÜDM-in 900 dollardan 7500 dollara çatması da iqtisadi artımın əhali səviyyəsində əks olunan göstəricilərindən biri kimi təqdim edildi. Eyni dövrdə yoxsulluğun səviyyəsinin 45 faizdən 5 faizə qədər azalması sosial-iqtisadi inkişafın əsas nəticələri sırasında göstərildi. Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondunun aktivlərinin 840 milyon dollardan 75 milyard dollara qədər yüksəlməsi isə ölkənin strateji maliyyə ehtiyatlarının miqyasının necə dəyişdiyini nümayiş etdirir. Fondun aktivlərinin gələcəkdə 100 milyard dollara çatdırılması da qarşıya qoyulan mühüm məqsədlərdən biri kimi qeyd olunur. İqtisadiyyatın neft-qaz sektorundan kənar istiqamətlər hesabına genişləndirilməsi də Azərbaycanın inkişaf strategiyasında xüsusi yer tutur. Qeyri-neft-qaz sektorunun əvvəlki dövrlə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə böyüməsi və 2025-ci ilin yekunlarına əsasən ÜDM-də 71 faizlik paya sahib olması iqtisadi şaxələndirmə siyasətinin nəticələrindən biri kimi təqdim edilir. Eyni zamanda, qaz sənayesində də ciddi artım qeydə alınıb. 2003-cü ildə 5 milyard kubmetr səviyyəsində olan təbii qaz hasilatının 2025-ci ildə 50 milyard kubmetrə çatdırılması Azərbaycanın enerji sektorundakı imkanlarını genişləndirib. Bu gün ölkə Avropa və Türkiyənin enerji təhlükəsizliyində mühüm tərəfdaş kimi çıxış edir və bp, TotalEnergies, ADNOC, Exxon kimi iri beynəlxalq şirkətlərlə əməkdaşlıq edir. Maliyyə dayanıqlığının başqa bir göstəricisi dövlət borcunun səviyyəsidir. Böyük infrastruktur layihələrinin, sosial proqramların və müdafiə xərclərinin həyata keçirilməsinə baxmayaraq, xarici dövlət borcunun ÜDM-ə nisbətinin 22 faizdən 20 faizə enməsi Azərbaycanın maliyyə siyasətində ehtiyatlı yanaşmanın qorunduğunu göstərir. Bununla yanaşı, Azərbaycanın öz ərazisi üzərində suverenliyini tam bərpa etməsi, Ağ Evdə sülh sazişinin imzalanması və COP29 kimi qlobal əhəmiyyətli tədbirin Bakıda keçirilməsi ölkənin beynəlxalq mövqeyinin iqtisadi göstəricilərlə yanaşı siyasi və diplomatik müstəvidə də möhkəmləndiyini nümayiş etdirən hadisələr kimi təqdim olunur. Cənab Prezident İlham Əliyev paneldə çıxışı zamanı son illərdə formalaşdırılmış iqtisadi və maliyyə imkanlarının Azərbaycanın gələcək inkişafı üçün əsas baza yaratdığını vurğuladı. Dövlət başçısının sözlərinə görə, son 20 il ərzində ölkə iqtisadiyyatına 350 milyard dollardan artıq investisiya yatırılıb və həmin vəsaitin təxminən yarısı birbaşa xarici investisiyaların payına düşüb. Bu göstəricilər Azərbaycanın gələcək mərhələdə də xarici kapital üçün cəlbedici istiqamətlərdən biri olmaq niyyətini ortaya qoyur.”
Daha sonra müsahibimiz qarşıdakı dövr üçün müəyyənləşdirilən əsas istiqamətlərdən biri olan bərpaolunan enerji sektorunun sürətli inkişafından bəhs edib: “Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda külək enerjisinin potensialı 157 giqavat həcmində qiymətləndirilir. Azərbaycanın əsas məqsədlərindən biri elektrik enerjisi istehsalında təbii qazdan istifadənin mümkün qədər azaldılması və qənaət olunan qazın ixrac üçün yönləndirilməsidir. Dövlət başçısının açıqladığı strategiyaya əsasən, qarşıdakı beş il ərzində ölkənin müxtəlif ərazilərində bərpaolunan enerji layihələrinin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Bu istiqamətdə əldə ediləcək əlavə enerji imkanlarının regional elektrik ixracına, eləcə də yüksək enerji tələbatı olan yeni texnoloji sahələrə yönəldilməsi planlaşdırılır. Süni intellekt və data mərkəzlərinin inkişafı da bu baxımdan perspektivli istiqamətlər sırasında göstərilir. İqtisadiyyatın gələcək drayverlərindən biri kimi dağ-mədən sənayesinin inkişafı da xüsusi diqqət çəkir. Forumdan bir neçə gün əvvəl bu sahə ilə bağlı qəbul edilmiş dördillik Dövlət Proqramının yeni yataqların işlənməsi, yerli və xarici investisiyaların cəlb edilməsi, xammalın daha yüksək əlavə dəyərlə emal olunması və emal sənayesinin inkişafına şərait yaradacağı gözlənilir. Beləliklə, təbii resursların yalnız hasil edilməsi deyil, onların ölkə daxilində emal edilərək daha yüksək iqtisadi dəyərə çevrilməsi qarşıdakı mərhələnin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilir. Müasir dövrdə qlobal təchizat zəncirlərində yaranan dəyişikliklər və geosiyasi risklərin artması Azərbaycanın nəqliyyat-logistika potensialının əhəmiyyətini daha da artırır. Dənizə birbaşa çıxışı olmayan ölkə olmasına baxmayaraq, Azərbaycan son illərdə həyata keçirilən infrastruktur layihələri və regional əməkdaşlıq nəticəsində Şərq–Qərb və Şimal–Cənub istiqamətlərində mühüm tranzit məntəqələrindən birinə çevrilib. Dəmir yollarının elektrikləşdirilməsi, yeni avtomobil yollarının, limanların və yükdaşıma infrastrukturlarının yaradılması ölkənin tranzit imkanlarını genişləndirib. Prezident İlham Əliyev də forumdakı çıxışında logistika, nəqliyyat və bağlantını Azərbaycanın gələcək iqtisadi inkişafının əsas drayverlərindən biri kimi göstərib. Bu strategiyanın digər mühüm istiqaməti Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrin daha da dərinləşdirilməsidir. Azərbaycanla Mərkəzi Asiya dövlətləri arasında iqtisadi, enerji, nəqliyyat və digər sahələrdə əməkdaşlıq son illərdə genişlənib. 2025-ci ilin noyabrında Prezident İlham Əliyev Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 7-ci Məşvərət Görüşündə iştirak edib. Azərbaycanın coğrafi baxımdan Cənubi Qafqazda yerləşməsinə baxmayaraq, Xəzər üzərindən Mərkəzi Asiya ilə sıx bağlantıları və Şərq–Qərb nəqliyyat marşrutlarındakı mövqeyi onu daha geniş Avrasiya iqtisadi məkanında mühüm əlaqələndirici tərəfə çevirir. Bütün bunlar göstərir ki, II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu ölkənin investisiya potensialının yalnız ənənəvi neft-qaz imkanları ilə məhdudlaşmadığını nümayiş etdirən mühüm platforma oldu. Azərbaycanın yeni iqtisadi gündəliyində bərpaolunan enerji, logistika, rəqəmsal texnologiyalar, süni intellekt, dağ-mədən sənayesi və regional inteqrasiya kimi istiqamətlər getdikcə daha böyük əhəmiyyət qazanır. Bu baxımdan forum Azərbaycanın qarşıdakı illərdə iqtisadiyyatını daha da şaxələndirmək, xarici investisiyaları genişləndirmək və Cənubi Qafqazla Mərkəzi Asiyanı birləşdirən əsas iqtisadi bağlantı mərkəzlərindən biri kimi mövqeyini gücləndirmək istiqamətində müəyyənləşdirdiyi prioritetləri nümayiş etdirdi” – deyə, Adəm İsmayıl Bakuvi fikirlərini tamamlayıb.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
28-09-2026
