Mobil versiya
Elmin zirvəsində dayanıb, ruhun şeirini pıçıldayan adam: hamının tanıdığı, heç kimin tanımadığı Abel müəllim
Tarix: 07-05-2026 | Saat: 12:37
Bölmə:Karusel / Özəl / Qərbi Azərbaycan / Yazar3 | çapa göndər

Elmin zirvəsində dayanıb, ruhun şeirini pıçıldayan adam:
Vəzifə bir libasdır; bəzən dar gəlir adamı sıxır, bəzən gen gəlir içində itirsən. Amma elə libaslar da var ki, illərlə əynində qaldıqca sənə deyil, sən ona forma verirsən. Abel Məhərrəmovu cəmiyyət illərlə bu libasda gördü – rektor, akademik, deputat, nüfuzlu elm xadimi... Bu titullar bir növ zireh kimi idi; həm qoruyurdu, həm də əsl insanı, onun daxili aləmini kənar gözlərdən gizləyirdi.

Bəli, vəzifə elə bir kürsüdür ki, orada hər kəsi razı salmaq mümkünsüzdür. O zirvəyə baxanların gözləntisi çox, umacağı sonsuz olur. Kimsə inciyir, kimsə küsür, kimsə vaxtında çatılmayan ələ gileylənir. Hətta ən yaxınlar belə, dövlət işinin, elmin ağır yükünün altında əzilən o vaxtsızlığı bəzən "laqeydlik" kimi anlayırlar.

İnsan vəzifədən gedəndə sanki bir süzgəcdən keçir. O zaman ətrafındakı "tərif növbəsinə" duranlar, kölgəsində yer axtaranlar duman kimi çəkilirlər. Geriyə qalanlar isə yalnız qəlbən bağlı olanlar, o titulların arxasındakı adamı sevənlərdir. Əslində, vəzifəsizlik həm də bir arınma prosesidir. Bir çoxları üçün bu "vəzifə nostalgiyası" bir faciəyə, keçmişin kölgəsində yaşamaq ağrısına çevrilsə də, mənim qəhrəmanım Abel müəllim bu sınaqdan fərqli çıxdı.
O, vəzifədən sonra Ayın o biri, "qaranlıq" tərəfini – yəni hamıdan gizli qalan səmimiyyətini, ailəsinə, qohumlarına, daxili dünyasına olan bağlılığını daha parlaq şəkildə büruzə verməyə başladı. İndi o, protokollardan uzaq, sadəcə özü olan, doğmalarının hər dərdi ilə maraqlanan, nəvələri ilə zamanın dadını çıxaran, elmin dərinliklərinə heç bir inzibati maneə olmadan baş vuran o "heç kimin tanımadığı" insandır.

Vəzifə gedəndə insanın çəkisi azalmaz, əksinə, üstündəki artıq yüklər atıldığı üçün onun əsl mahiyyəti daha aydın görünər. Abel müəllimin bugünkü dincliyi və səmimiyyəti bəlkə də illərlə o titulların arxasında gizlənən həmin o sadə "müəllim" obrazının yenidən doğuşudur.

Bir çoxları üçün vəzifə sarsılmaz bir taxtdırsa, Abel müəllim üçün o, sadəcə xidmət meydanı idi. Amma bu gün biz tamam başqa bir mənzərənin şahidi oluruq: vəzifəsizlik onu kiçiltmədi, əksinə, içindəki o böyük elm adamını və milli ruhlu ziyalını yenidən "azadlığa buraxdı". O, indi təpədən-dırnağa kimi bir elm fədaisidir. Sərbəstlik onun üçün yeni bir nəfəs, yeni bir yaradıcılıq eşqi oldu. Kitabların arasına, mütaliənin o hüzurlu dünyasına qayıtmaq Abel müəllimi sanki gəncləşdirdi.

Ən heyrətamizi isə onun bu yeni dövrdə el-obanın qayğılarına qarşı göstərdiyi o uşaq səmimiyyətidir. Vəzifənin o rəsmi, soyuq divarları aradan qalxınca, insanların dərdinə əl tutmaq, kiməsə kömək etmək imkanı ona dünyalar qədər sevinc bəxş edir. Bu, sadəcə bir xeyirxahlıq deyil, bu, insanın öz kökünə, öz xalqına olan genetik bağlılığıdır.

Mən bu nəcibliyin, bu ali insanlıq duyğularının canlı şahidi oldum. Bir düşünün: ölkənin ən tanınmış akademiklərindən biri, saatlarla vaxtını ayırıb Aşıq İsgəndər Ağbabalıya həsr olunmuş monoqrafiyanın redaktəsi ilə məşğul olur. O, bu işi sadəcə "yola vermək" üçün yox, bir sənət əsəri yaratmaq eşqi ilə edirdi. Nəşriyyatın tozlu havasında, dizaynerin yanında əyləşib hər səhifəyə, hər detala məsləhət verməsi onun təkcə sadəliyinin yox, həm də mənəvi ucalığının göstəricisi idi.

Bu fədakarlıq həm də böyük bir amala xidmət edir – Qayıdış İdeyasına. Abel müəllim insanları bu müqəddəs ideya ətrafında birləşdirməyi özünə mənəvi borc bilir. Onun üçün Aşıq İsgəndərin yubileyi, ya da bir dostun, bir həmkarnın 65 illik bayramı sadəcə təqvim hadisəsi deyil; bu, bir elin yaddaşını diri saxlamaq, parçalanmış ruhları bir araya gətirmək cəhdidir.

Bəli, hamının tanıdığı akademik Abel Məhərrəmovun kölgəsində "heç kimin tanımadığı" bir Abel müəllim var. O adam daha səmimidir, daha duyğuludur. O adam üçün bir dizaynerlə rəngləri müzakirə etmək, bir aşığın qoşmasındakı hikməti axtarmaq və doğma el-obanın problemlərini həll etmək ən böyük titullardan daha ucadır.

Vəzifə nostalgiyası ilə yanıb-yaxılanların əksinə, o, vəzifəsizliyin gətirdiyi bu mənəvi zənginliyi bir lütf kimi yaşayır. Çünki o, artıq yalnız laboratoriyaların deyil, həm də insanların qəlbinin akademikinə çevrilib.

İnsan tanımaq üçün bəzən illər lazımdır, amma insanı kəşf etmək üçün mütləq bir "məqam" gərəkdir. Mənim üçün Abel müəllimi yenidən kəşf etmək, onun o ali və nəcib duyğularının dərinliyinə bələd olmaq məhz özümün 65 illik yubileyimə hazırlıq ərəfəsində mümkün oldu.

Bir çoxları üçün yubileylər sadəcə təbrik mesajları və rəsmi çıxışlarla bitən tədbirlərdir. Lakin Abel müəllim üçün bu, bir dostun, bir qələm adamının əməyinə göstərilən ən yüksək ehtiram nümunəsi idi. O, ölkənin elmi elitasının zirvəsində dayanan bir şəxsiyyət olsa da, mənim yubileyim üçün hazırlanan hər bir materiala, hər bir detala öz doğma işi kimi yanaşdı.

Heç vaxt unutmarım; akademik o qədər işin-gücün, elmi yaradıcılığın içində vaxt tapıb saatlarla mənim yubiley tədbirlərinə hazırlıq işimlə, xüsusən də Aşıq İsgəndərə həsr etdiyim monoqrafiyanın redaktəsi ilə məşğul olurdu. Onu nəşriyyatın dar dəhlizlərində, dizaynerin kompüteri qarşısında əyləşəndə bir "eks-rektor" və ya "deputat" kimi görmək mümkün olmur. Hiss edirsən ki, qarşında sadəcə bir müəllim, bir dost və sənətə aşiq olan bir ruh var. Və beləcə kitabın hər rənginə, hər şriftinə bir sənətkar həssaslığı ilə müdaxilə edir, məsləhətlərini əsirgəmir.

Bu, təkcə mənə olan münasibət deyil, bu, ümumiyyətlə dəyərə verilən qiymət idi. Abel müəllim öz davranışı ilə sübut edir ki, vəzifəsizlik bəzilərini unudulmaq qorxusu ilə təkləşdirsə də, əsl ziyalını öz elinə-obasına, dostuna və əqidəsinə daha çox bağlayır. Onun bu fədakarlığı, o "uşaq kimi sevinərək" hamıya əl tutmaq istəyi, əslində içində gəzdirdiyi o böyük Qayıdış ideyasının bir parçasıdır. O, insanları səmimiyyətlə, sevgiylə və ortaq dəyərlərlə bir araya gətirməyin ən uca vəzifə olduğunu hər kəsdən yaxşı anlayır.

Bir söz adamı, bir şair kimi mən bu gün Abel müəllimdə sadəcə bir elm xadimini deyil, duyğuların ən zərif qatlarını hiss edən bir insanı görürəm. Axı vəzifə və titullar insanın yalnız zahirini bəzəyir, daxili dünyanı isə yalnız sevgi, mərhəmət və vəfa işıqlandıra bilər. Mən onun gözlərində o uşaq səmimiyyətini, hər uğura, hər xeyirxahlığa uşaq kimi sevinməsini görəndə anlayıram ki, vəzifənin soyuq protokolları bu qəlbi dondura bilməyib.
Onun hər bir hərəkətində, hər bir kəlməsində bir ali nəcabət var. Bu nəcabət haradan gəlir? Əlbəttə ki, öz kökünə, elinə-obasına olan sarsılmaz bağlılıqdan. Şair ruhumla hiss edirəm ki, Abel müəllim üçün ən böyük laboratoriya indi insanların qəlbidir. O, bu qəlblərə ümid toxumu səpir, insanları parçalanmış xatirələrdən bütöv bir gələcəyə — o böyük Qayıdışa hazırlayır.

Bu gün onun o "heç kimin tanımadığı" tərəfi əslində ən ali tərəfidir. O, vəzifənin gətirdiyi süni ehtiramdan imtina edib, mənəviyyatın verdiyi gerçək hörməti seçdi. İndi o, kitabların arasında bir dərviş hüzuru ilə dolaşır, bir şairin, bir aşığın yubileyi üçün dizayner masasında saatlarla vaxt keçirir və bundan böyük bir zövq alır. Çünki bilir ki, kağız üzərindəki titullar müvəqqətidir, amma bir dostun yaddaşında, bir elin duasında qalan iz əbədidir.
Bəlkə də həyatın ən böyük elmi elə insan qalmağı bacarmaqdır. Abel müəllim illərlə kimyəvi elementlərin sirrini açdı, amma bu gün o, ən çətin formulu — İnsanlıq formulunu – öz həyat tərzi ilə hər kəsə nümayiş etdirir. Və mən bir şair kimi, söz adamı kimi, bu düsturun hər bir bəndində sadəlik, vəfa və sonsuz bir sevgi oxuyuram.

Hamının tanıdığı akademik öz yerində... Amma mənim bu yazıda təsvir etdiyim, o səmimiyyəti ilə qəlbləri isidən "Heç kimin tanımadığı Abel müəllim" məhz o həqiqi şəxsiyyətdir ki, zaman keçdikcə daha çox seviləcək və daha çox axtarılacaq.

Bəzən həyatın haqsızlıqları, hansısa nankorun ona atdığı mənasız bir daş mənim şair qəlbimi sıxanda, ruhumun darıxdığını hiss edəndə yenə Abel müəllimə pənah aparıram. O, sanki hər şeyi öncədən bilirmiş kimi, o məşhur səmimi təbəssümü ilə üzümə baxır, əzabımı gözlərimdən oxuyur, dumduru baxışları ilə deyir: "Şəmsi, çox belə şeylərə fikir vermə, olan şeydir..."

Bu sadə kəlmələrin arxasında əslində illərin sınağından keçmiş bir müdriklik, sarsılmaz bir iradə dayanır. O, bu sözləri ilə mənə təkcə təsəlli vermir, həm də öyrədir ki, uca zirvələrdə həmişə küləklər əsər, amma dağ o küləklərə görə yerindən tərpənməz. Onun bu mənəvi rahatlığı, nankorluğa qarşı göstərdiyi o ali sükutu mənim üçün ən böyük həyat dərsidir.

Abel müəllimin daha bir heyrətamiz xüsusiyyəti onun hər hansı bir müzakirəyə və ya çıxışa hazırlaşma mədəniyyətidir. Biz bəzən bunu sadə bir hazırlıq sanırıq, amma dərindən baxanda görürük ki, o, ən kiçik məqamda belə iki daşın arasında mövzuya aid elə faktlar, elə detallar toplayır ki, insan mat qalmaya bilmir. Bu, illərlə laboratoriyalarda, mürəkkəb elmi təcrübələrdə cilalanmış bir zəkanın məhsuludur: detallarda gizlənən həqiqəti tapmaq.
O, tribunaya çıxanda və ya bizimlə bir məsələni müzakirə edəndə sadəcə söz demir. Təmkinlə, aram-aram danışdıqca hiss edirsən ki, gedəcəyimiz yolun bütün vektorlarını artıq öz beynində cızıb. Hər addımın hara aparacağını, hər sözün hara toxunacağını bir zərgər dəqiqliyi ilə hesablayır. Onun çıxışları sadəcə nitq deyil, inamın və məntiqin vəhdətidir. İnsanları inandırmağı, onlara yol göstərməyi bacarması da məhz bu daxili hazırlıqdan və strateji zəkadan qaynaqlanır. O, təsadüfi heç nəyi sevmir; onun dünyasında hər bir fikir sınaqdan keçmiş, hər bir addım beynində xəritələnmiş bir hədəfdir.
Bəli, bax belə kişidir sizin tanıdığınız, əslində isə bu tərəfləri ilə kəşf etmədiyiniz Abel müəllim. O, həm elmin zirvəsində dayanan akademik, həm də bir dostun qəlbi sıxılanda ona ən böyük təsəlli olan səmimi bir qardaşdır. O, bu gün titulların fövqündə dayanan, öz elinin-obasının həm ağrısını, həm də sevincini uşaq təmizliyi ilə yaşayan gerçək bir İnsandır.

Bütün bunları yaza-yaza, onun hər detalda gizlənən həssaslığını və hər addımındakı strateji dəqiqliyi bədii bir lövhə kimi canlandırdıqca, beynimdə bir sual dolaşır. Bir şair kimi, sözün və duyğunun sərrafı kimi haçansa ondan soruşacam:
"Abel müəllim, bəs siz şeir yazırsınızmı? Heç olubmu ki, bütün bu düsturların, elmi rəqəmlərin və ictimai qayğıların arasından sıyrılıb içinizdən büllur kimi bir söz axını keçsin?"

Görəsən, bu sualıma o uzaqgörən akademik, o təmkinli ağsaqqal nə cavab verəcək? Amma mən şair qəlbimlə artıq o cavabı duyuram. Bəlkə də onun cavabı elə bu günə qədər kağıza yox, insanların taleyinə yazdığı yaxşılıqlardır. Çünki Abel müəllim üçün ən böyük poetik əsər — bütöv bir elin birliyi, bir dostun təbəssümü və qəlbin dincliyidir. O, bəlkə şeiri misralara düzmür, amma öz ömrünü bir şeir kimi, hər bəndi vəfa və nəcabətlə dolu bir dastan kimi yaşayır.

Mənim tanıdığım, amma bəlkə də bir çoxlarının hələ kəşf etmədiyi Abel müəllimin ən böyük sirri də elə budur: O, elmin zirvəsində dayanıb, ruhun şeirini pıçıldayan adamdır.




Şəmsi Qoca
07.05.26



Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi


Xəbəri paylaş


Digər xəbərlər



Xəbərə şərh yaz
Ad və soyad:*
E-Mail:
Şərhiniz:
Kodu yazın: *
yenilə, əgər kod görünmürsə
07-05-2026