İrəvan SÜLHƏ HAZIRLAŞIR? Paşinyanın 5 illik planında Bakı üçün həlledici məqamlar
Tarix: 24-08-2026 | Saat: 19:44
Bölmə:Özəl | çapa göndər
Ermənistan parlamentində Nikol Paşinyan hökumətinin 2026–2031-ci illər üçün fəaliyyət proqramının müzakirəsinə başlanır. Beş ili əhatə edən sənəd yalnız ölkənin sosial-iqtisadi inkişaf planını deyil, İrəvanın Azərbaycan, Türkiyə, Rusiya və Qərblə münasibətlərində hansı siyasi xətti seçəcəyini göstərməsi baxımından da diqqət çəkir.
Proqramda Azərbaycanla sülh sazişinin imzalanması və ratifikasiyası, sərhədlərin delimitasiya və demarkasiyasının davam etdirilməsi, iqtisadi əlaqələrin qurulması və iki ölkənin cəmiyyətləri arasında təmasların genişləndirilməsi qarşıdakı dövrün hədəfləri sırasında təqdim olunur. Bu müddəalar İrəvanın Bakı ilə münasibətləri uzunmüddətli normallaşma müstəvisinə keçirmək niyyətini nümayiş etdirməyə çalışdığını göstərir.
Lakin Bakı üçün əsas məsələ sülhün hökumət proqramında yazılması deyil, konkret hüquqi və siyasi addımlarla təsdiqlənməsidir. Ermənistan Konstitusiyası ətrafında müzakirələr, sərhədlərin yekun müəyyənləşdirilməsi, anklavlarla bağlı məsələlərin həlli, kommunikasiyaların açılması və yekun sülh sazişinin ratifikasiyası prosesin gələcəyini müəyyənləşdirəcək əsas mövzular olaraq qalır.
Siyasi təhlilçi Sona Əliyeva hesab edir ki, yeni proqramın əsas fərqlərindən biri Azərbaycanla sülhün artıq Ermənistanın dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi təqdim edilməsidir. Onun fikrincə, Paşinyanın “Real Ermənistan” və “Dördüncü Respublika” konsepsiyasında ölkənin gələcəyinin qarşıdurmadan daha çox sülh və regional əməkdaşlıq üzərində qurulması ideyası ön plana çıxarılır.
Bununla yanaşı, Ermənistan paralel olaraq təhlükəsizlik arxitekturasını yenidən formalaşdırmağa çalışır. İrəvan ABŞ və Avropa İttifaqı ilə münasibətlərini genişləndirir, Fransa ilə əməkdaşlığını gücləndirir, Hindistanla müdafiə sahəsində əlaqələrini inkişaf etdirir və Rusiya ilə münasibətlərini dəyişən regional şəraitə uyğunlaşdırmağa çalışır.
Bu mənzərədə TRIPP layihəsi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ermənistan onu qarşıdakı illərin prioritet layihələrindən biri kimi təqdim etməklə regional nəqliyyat və iqtisadi proseslərdən daha çox faydalanmağa çalışır. İrəvan eyni zamanda marşrutun Ermənistanın suverenliyi və yurisdiksiyası çərçivəsində fəaliyyət göstərəcəyini vurğulayır.
Ermənistan ordusunun modernləşdirilməsi və müdafiə əməkdaşlığının şaxələndirilməsi isə Bakıda diqqətlə izləniləcək məsələlərdən biri olaraq qalacaq. Sona Əliyevanın fikrincə, Ermənistanın hərbi imkanlarını artırmasını avtomatik şəkildə yeni müharibəyə hazırlıq kimi qiymətləndirmək doğru olmaz. İrəvanın açıqladığı yanaşmaya görə, məqsəd təhlükəsizliyi yalnız bir xarici tərəfdaşdan asılı vəziyyətdə saxlamamaq və ölkənin müdafiə imkanlarını gücləndirməkdir.
Bununla belə, Azərbaycanın baxışından əsas sual dəyişmir: İrəvanın elan etdiyi sülh siyasəti real hüquqi nəticəyə çevriləcəkmi? Konstitusiya məsələsində atılacaq addımlar, delimitasiya prosesinin davam etdirilməsi, kommunikasiyaların faktiki açılması və sülh sazişinin ratifikasiyası bu suala cavab verəcək.
Təhlilçinin qənaətinə görə, Paşinyanın beşillik strategiyasını sülhdən imtina və yeni müharibəyə hazırlıq kimi deyil, Ermənistanın sülh şəraitində öz siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik manevr imkanlarını genişləndirmək cəhdi kimi qiymətləndirmək mümkündür. İrəvan bir tərəfdən Bakı və Ankara ilə münasibətləri normallaşdırmağa, digər tərəfdən Qərb və başqa tərəfdaşlarla əlaqələrini genişləndirməyə çalışır.
Nəticədə Ermənistanın həqiqətən sülhə hazır olub-olmadığını 2026–2031-ci illər üçün proqramdakı vədlər deyil, onların icrası göstərəcək. Cənubi Qafqazda davamlı sülh üçün bəyanatlardan daha çox hüquqi öhdəliklərin yerinə yetirilməsi, qarşılıqlı etimadı gücləndirən praktiki qərarlar və razılaşdırılmış məsələlərin həyata keçirilməsi həlledici olacaq.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 24-08-2026 | Saat: 19:44
Bölmə:Özəl | çapa göndər
Ermənistan parlamentində Nikol Paşinyan hökumətinin 2026–2031-ci illər üçün fəaliyyət proqramının müzakirəsinə başlanır. Beş ili əhatə edən sənəd yalnız ölkənin sosial-iqtisadi inkişaf planını deyil, İrəvanın Azərbaycan, Türkiyə, Rusiya və Qərblə münasibətlərində hansı siyasi xətti seçəcəyini göstərməsi baxımından da diqqət çəkir.
Proqramda Azərbaycanla sülh sazişinin imzalanması və ratifikasiyası, sərhədlərin delimitasiya və demarkasiyasının davam etdirilməsi, iqtisadi əlaqələrin qurulması və iki ölkənin cəmiyyətləri arasında təmasların genişləndirilməsi qarşıdakı dövrün hədəfləri sırasında təqdim olunur. Bu müddəalar İrəvanın Bakı ilə münasibətləri uzunmüddətli normallaşma müstəvisinə keçirmək niyyətini nümayiş etdirməyə çalışdığını göstərir.
Lakin Bakı üçün əsas məsələ sülhün hökumət proqramında yazılması deyil, konkret hüquqi və siyasi addımlarla təsdiqlənməsidir. Ermənistan Konstitusiyası ətrafında müzakirələr, sərhədlərin yekun müəyyənləşdirilməsi, anklavlarla bağlı məsələlərin həlli, kommunikasiyaların açılması və yekun sülh sazişinin ratifikasiyası prosesin gələcəyini müəyyənləşdirəcək əsas mövzular olaraq qalır.
Siyasi təhlilçi Sona Əliyeva hesab edir ki, yeni proqramın əsas fərqlərindən biri Azərbaycanla sülhün artıq Ermənistanın dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi təqdim edilməsidir. Onun fikrincə, Paşinyanın “Real Ermənistan” və “Dördüncü Respublika” konsepsiyasında ölkənin gələcəyinin qarşıdurmadan daha çox sülh və regional əməkdaşlıq üzərində qurulması ideyası ön plana çıxarılır.
Bununla yanaşı, Ermənistan paralel olaraq təhlükəsizlik arxitekturasını yenidən formalaşdırmağa çalışır. İrəvan ABŞ və Avropa İttifaqı ilə münasibətlərini genişləndirir, Fransa ilə əməkdaşlığını gücləndirir, Hindistanla müdafiə sahəsində əlaqələrini inkişaf etdirir və Rusiya ilə münasibətlərini dəyişən regional şəraitə uyğunlaşdırmağa çalışır.
Bu mənzərədə TRIPP layihəsi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ermənistan onu qarşıdakı illərin prioritet layihələrindən biri kimi təqdim etməklə regional nəqliyyat və iqtisadi proseslərdən daha çox faydalanmağa çalışır. İrəvan eyni zamanda marşrutun Ermənistanın suverenliyi və yurisdiksiyası çərçivəsində fəaliyyət göstərəcəyini vurğulayır.
Ermənistan ordusunun modernləşdirilməsi və müdafiə əməkdaşlığının şaxələndirilməsi isə Bakıda diqqətlə izləniləcək məsələlərdən biri olaraq qalacaq. Sona Əliyevanın fikrincə, Ermənistanın hərbi imkanlarını artırmasını avtomatik şəkildə yeni müharibəyə hazırlıq kimi qiymətləndirmək doğru olmaz. İrəvanın açıqladığı yanaşmaya görə, məqsəd təhlükəsizliyi yalnız bir xarici tərəfdaşdan asılı vəziyyətdə saxlamamaq və ölkənin müdafiə imkanlarını gücləndirməkdir.
Bununla belə, Azərbaycanın baxışından əsas sual dəyişmir: İrəvanın elan etdiyi sülh siyasəti real hüquqi nəticəyə çevriləcəkmi? Konstitusiya məsələsində atılacaq addımlar, delimitasiya prosesinin davam etdirilməsi, kommunikasiyaların faktiki açılması və sülh sazişinin ratifikasiyası bu suala cavab verəcək.
Təhlilçinin qənaətinə görə, Paşinyanın beşillik strategiyasını sülhdən imtina və yeni müharibəyə hazırlıq kimi deyil, Ermənistanın sülh şəraitində öz siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik manevr imkanlarını genişləndirmək cəhdi kimi qiymətləndirmək mümkündür. İrəvan bir tərəfdən Bakı və Ankara ilə münasibətləri normallaşdırmağa, digər tərəfdən Qərb və başqa tərəfdaşlarla əlaqələrini genişləndirməyə çalışır.
Nəticədə Ermənistanın həqiqətən sülhə hazır olub-olmadığını 2026–2031-ci illər üçün proqramdakı vədlər deyil, onların icrası göstərəcək. Cənubi Qafqazda davamlı sülh üçün bəyanatlardan daha çox hüquqi öhdəliklərin yerinə yetirilməsi, qarşılıqlı etimadı gücləndirən praktiki qərarlar və razılaşdırılmış məsələlərin həyata keçirilməsi həlledici olacaq.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
24-08-2026
