Akademik Zərifə Əliyeva: Azərbaycan oftalmologiya elminin beynəlxalq nüfuzunun memarı
Tarix: 28-04-2026 | Saat: 14:17
Bölmə:Özəl | çapa göndər
Aprelin 28-də görkəmli oftalmoloq-alim, Əməkdar elm xadimi, akademik Zərifə Əliyevanın anadan olmasının 103-ci ildönümü qeyd olunur. Onun adı Azərbaycan tibb elminin, xüsusilə oftalmologiyanın inkişaf tarixində xüsusi mərhələ kimi yadda qalıb. Zərifə Əliyeva yalnız bir alim kimi deyil, həm də yüksək mənəvi keyfiyyətlərə malik ziyalı, həkim və vətəndaş kimi xalqımızın yaddaşında silinməz iz buraxmışdır.
Zərifə Əliyeva XX əsrdə Azərbaycan oftalmologiya məktəbinin formalaşmasında mühüm rol oynayan aparıcı alimlərdən biri olmuşdur. O, oftalmologiyanın bir çox aktual problemləri ilə məşğul olmuş, xüsusilə göz xəstəliklərinin profilaktikası, diaqnostikası və müalicəsi sahəsində mühüm elmi nəticələr əldə etmişdir. Onun fəaliyyəti yalnız klinik təcrübə ilə məhdudlaşmamış, fundamental elmi tədqiqatlarla zənginləşmişdir.
Alimin ən böyük xidmətlərindən biri görmə orqanının peşə patologiyasının öyrənilməsi sahəsində yeni istiqamətin – peşə oftalmologiyasının əsasını qoymasıdır. Kimya və sənaye müəssisələrində çalışan insanların sağlamlığının qorunması məqsədilə apardığı tədqiqatlar həm Azərbaycan, həm də beynəlxalq tibb ictimaiyyəti üçün mühüm əhəmiyyət kəsb etmişdir. Onun “Xroniki yod intoksikasiyası ilə bağlı oftalmologiya” və digər monoqrafiyaları bu gün də aktuallığını qoruyur və praktik tibbdə tətbiq olunur.
Zərifə Əliyevanın traxoma xəstəliyinə qarşı apardığı mübarizə də xüsusi qeyd olunmalıdır. O, yalnız elmi araşdırmalarla kifayətlənməyərək, bölgələrdə maarifləndirmə işləri aparmış, xəstəliyin qarşısının alınması üçün real tədbirlər həyata keçirmişdir. Bu fəaliyyət onun həkimlik missiyasına nə qədər sadiq olduğunu bir daha göstərir.
Zərifə Əliyevanın fəaliyyəti nəticəsində Azərbaycan oftalmologiyası beynəlxalq elmi mühitdə tanınmağa başlamışdır. Onun elmi əsərləri, tədqiqat nəticələri və praktiki yenilikləri keçmiş SSRİ məkanında və daha geniş coğrafiyada böyük maraq doğurmuşdur. Akademik səviyyəsinə yüksəlməsi və nüfuzlu mükafatlara layiq görülməsi onun elmi fəaliyyətinin yüksək qiymətləndirilməsinin bariz nümunəsidir.
O, eyni zamanda güclü elmi-pedaqoji fəaliyyət göstərərək gənc kadrların hazırlanmasına böyük töhfə vermişdir. Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda kafedra müdiri kimi çalışaraq yeni nəsil oftalmoloqların yetişməsində mühüm rol oynamışdır. Onun yaratdığı elmi məktəb bu gün də uğurla davam edir.
Zərifə Əliyevanın şəxsiyyətini fərqləndirən əsas cəhətlərdən biri onun dərin humanizmi idi. O, həkim peşəsini yalnız bir ixtisas deyil, insanlara xidmət missiyası kimi qəbul edirdi. Xəstələrə göstərdiyi qayğı, sadəliyi və səmimiyyəti onu xalq arasında böyük hörmətə layiq etmişdir.
Onun haqqında tez-tez səslənən “Bu bizim Zərifədir!” ifadəsi təsadüfi deyildi. Bu sözlər onun insanlara yaxınlığının, xeyirxahlığının və mərhəmətinin simvoluna çevrilmişdir. Zərifə Əliyeva yalnız gözlərə nur bəxş etməklə kifayətlənmirdi, o, həm də insanlara ümid və həyat sevgisi aşılayırdı.
Zərifə Əliyeva eyni zamanda nümunəvi ailə başçısı olmuş, yüksək mənəvi dəyərləri ilə seçilmişdir. Onun həyat yoldaşı, Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən söylənilən fikirlər onun ailədəki rolunu aydın şəkildə ifadə edir. O, yalnız həyat yoldaşı deyil, həm də etibarlı dost, dayaq və mənəvi güc mənbəyi olmuşdur.
Bu ailə mühitində formalaşan dəyərlər sonrakı nəsillərin, o cümlədən Prezident İlham Əliyevin şəxsiyyət kimi yetişməsində mühüm rol oynamışdır. Sadəlik, təvazökarlıq və insanlara yaxınlıq Zərifə Əliyevanın həyat fəlsəfəsinin əsasını təşkil edirdi.
Bu gün Zərifə Əliyevanın elmi və mənəvi irsi Azərbaycan tibb elminin inkişafında mühüm rol oynamaqda davam edir. Onun qoyduğu elmi əsaslar müasir oftalmologiyanın inkişafında istifadə olunur, yeni tədqiqatlara istiqamət verir. Eyni zamanda, onun humanist dəyərləri gənc həkimlər üçün örnək olaraq qalır.
Müasir Azərbaycanda səhiyyə sisteminin inkişafı, tibbi xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi və elmi tədqiqatların genişləndirilməsi sahəsində əldə olunan uğurlar bu böyük irsin davamı kimi dəyərləndirilə bilər.
Akademik Zərifə Əliyeva Azərbaycan oftalmologiya elmini yalnız inkişaf etdirməmiş, onu beynəlxalq səviyyədə tanıtmış görkəmli alim və böyük şəxsiyyətdir. Onun həyat yolu elmə sədaqətin, insanlara xidmətin və yüksək mənəvi dəyərlərin parlaq nümunəsidir.
Bu gün onun adı hörmətlə çəkilir, xatirəsi ehtiramla yad edilir və irsi gələcək nəsillər üçün örnək olaraq yaşayır. Zərifə Əliyevanın işıqlı ömrü Azərbaycan elminin tarixində əbədi bir nur mənbəyi kimi qalacaq.
Bayram Xudayarov
Elm və Təhsil Nazirliyi Fizika İnstitutunun əməkdaşı,
"Heydər Əliyev məktəbinin davamçıları" Feysbuk qrupunun təsisçisi və rəhbəri,
YAP-ın fəal üzvü.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Digər xəbərlər
Tarix: 28-04-2026 | Saat: 14:17
Bölmə:Özəl | çapa göndər
Aprelin 28-də görkəmli oftalmoloq-alim, Əməkdar elm xadimi, akademik Zərifə Əliyevanın anadan olmasının 103-ci ildönümü qeyd olunur. Onun adı Azərbaycan tibb elminin, xüsusilə oftalmologiyanın inkişaf tarixində xüsusi mərhələ kimi yadda qalıb. Zərifə Əliyeva yalnız bir alim kimi deyil, həm də yüksək mənəvi keyfiyyətlərə malik ziyalı, həkim və vətəndaş kimi xalqımızın yaddaşında silinməz iz buraxmışdır.
Zərifə Əliyeva XX əsrdə Azərbaycan oftalmologiya məktəbinin formalaşmasında mühüm rol oynayan aparıcı alimlərdən biri olmuşdur. O, oftalmologiyanın bir çox aktual problemləri ilə məşğul olmuş, xüsusilə göz xəstəliklərinin profilaktikası, diaqnostikası və müalicəsi sahəsində mühüm elmi nəticələr əldə etmişdir. Onun fəaliyyəti yalnız klinik təcrübə ilə məhdudlaşmamış, fundamental elmi tədqiqatlarla zənginləşmişdir.
Alimin ən böyük xidmətlərindən biri görmə orqanının peşə patologiyasının öyrənilməsi sahəsində yeni istiqamətin – peşə oftalmologiyasının əsasını qoymasıdır. Kimya və sənaye müəssisələrində çalışan insanların sağlamlığının qorunması məqsədilə apardığı tədqiqatlar həm Azərbaycan, həm də beynəlxalq tibb ictimaiyyəti üçün mühüm əhəmiyyət kəsb etmişdir. Onun “Xroniki yod intoksikasiyası ilə bağlı oftalmologiya” və digər monoqrafiyaları bu gün də aktuallığını qoruyur və praktik tibbdə tətbiq olunur.
Zərifə Əliyevanın traxoma xəstəliyinə qarşı apardığı mübarizə də xüsusi qeyd olunmalıdır. O, yalnız elmi araşdırmalarla kifayətlənməyərək, bölgələrdə maarifləndirmə işləri aparmış, xəstəliyin qarşısının alınması üçün real tədbirlər həyata keçirmişdir. Bu fəaliyyət onun həkimlik missiyasına nə qədər sadiq olduğunu bir daha göstərir.
Zərifə Əliyevanın fəaliyyəti nəticəsində Azərbaycan oftalmologiyası beynəlxalq elmi mühitdə tanınmağa başlamışdır. Onun elmi əsərləri, tədqiqat nəticələri və praktiki yenilikləri keçmiş SSRİ məkanında və daha geniş coğrafiyada böyük maraq doğurmuşdur. Akademik səviyyəsinə yüksəlməsi və nüfuzlu mükafatlara layiq görülməsi onun elmi fəaliyyətinin yüksək qiymətləndirilməsinin bariz nümunəsidir.
O, eyni zamanda güclü elmi-pedaqoji fəaliyyət göstərərək gənc kadrların hazırlanmasına böyük töhfə vermişdir. Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda kafedra müdiri kimi çalışaraq yeni nəsil oftalmoloqların yetişməsində mühüm rol oynamışdır. Onun yaratdığı elmi məktəb bu gün də uğurla davam edir.
Zərifə Əliyevanın şəxsiyyətini fərqləndirən əsas cəhətlərdən biri onun dərin humanizmi idi. O, həkim peşəsini yalnız bir ixtisas deyil, insanlara xidmət missiyası kimi qəbul edirdi. Xəstələrə göstərdiyi qayğı, sadəliyi və səmimiyyəti onu xalq arasında böyük hörmətə layiq etmişdir.
Onun haqqında tez-tez səslənən “Bu bizim Zərifədir!” ifadəsi təsadüfi deyildi. Bu sözlər onun insanlara yaxınlığının, xeyirxahlığının və mərhəmətinin simvoluna çevrilmişdir. Zərifə Əliyeva yalnız gözlərə nur bəxş etməklə kifayətlənmirdi, o, həm də insanlara ümid və həyat sevgisi aşılayırdı.
Zərifə Əliyeva eyni zamanda nümunəvi ailə başçısı olmuş, yüksək mənəvi dəyərləri ilə seçilmişdir. Onun həyat yoldaşı, Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən söylənilən fikirlər onun ailədəki rolunu aydın şəkildə ifadə edir. O, yalnız həyat yoldaşı deyil, həm də etibarlı dost, dayaq və mənəvi güc mənbəyi olmuşdur.
Bu ailə mühitində formalaşan dəyərlər sonrakı nəsillərin, o cümlədən Prezident İlham Əliyevin şəxsiyyət kimi yetişməsində mühüm rol oynamışdır. Sadəlik, təvazökarlıq və insanlara yaxınlıq Zərifə Əliyevanın həyat fəlsəfəsinin əsasını təşkil edirdi.
Bu gün Zərifə Əliyevanın elmi və mənəvi irsi Azərbaycan tibb elminin inkişafında mühüm rol oynamaqda davam edir. Onun qoyduğu elmi əsaslar müasir oftalmologiyanın inkişafında istifadə olunur, yeni tədqiqatlara istiqamət verir. Eyni zamanda, onun humanist dəyərləri gənc həkimlər üçün örnək olaraq qalır.
Müasir Azərbaycanda səhiyyə sisteminin inkişafı, tibbi xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi və elmi tədqiqatların genişləndirilməsi sahəsində əldə olunan uğurlar bu böyük irsin davamı kimi dəyərləndirilə bilər.
Akademik Zərifə Əliyeva Azərbaycan oftalmologiya elmini yalnız inkişaf etdirməmiş, onu beynəlxalq səviyyədə tanıtmış görkəmli alim və böyük şəxsiyyətdir. Onun həyat yolu elmə sədaqətin, insanlara xidmətin və yüksək mənəvi dəyərlərin parlaq nümunəsidir.
Bu gün onun adı hörmətlə çəkilir, xatirəsi ehtiramla yad edilir və irsi gələcək nəsillər üçün örnək olaraq yaşayır. Zərifə Əliyevanın işıqlı ömrü Azərbaycan elminin tarixində əbədi bir nur mənbəyi kimi qalacaq.
Bayram Xudayarov
Elm və Təhsil Nazirliyi Fizika İnstitutunun əməkdaşı,
"Heydər Əliyev məktəbinin davamçıları" Feysbuk qrupunun təsisçisi və rəhbəri,
YAP-ın fəal üzvü.
Məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi
Xəbəri paylaş
Digər xəbərlər
28-04-2026
